راه حفظ شیعه در طوفان سهمگین غیبت، دعا برای فرج موعود است
احسان پوراسماعیل گفت: راه حفظ شیعه در طوفان سهمگین غیبت، دعا برای فرج موعود است؛ اما این امر به معنای گوشهنشینی و صرفاً دعا کردن نیست، بلکه بدین معناست که باید بر جامعه اثرگذار بود و در کنار دعا، به معرفی امام عصر (عج) بپردازد.
بیتردید دعا برای فر امام زمان (عج) تنها یک توصیه اخلاقی نیست، بلکه مهمترین تکلیف انتظاری و راهکار بقا در دوران غیبت به شمار میرود. در روایات متعدد، بهویژه در حدیث معروف امام عسکری (ع)، تأکید شده است که در طوفان سهمگین غیبت، تنها کسانی نجات مییابند که خداوند آنان را بر اعتقاد به امامت ثابت بدارد و به دعا برای تعجیل فرج توفیق دهد. این مسئله نشان میدهد که ارتباط با منبع هدایت از طریق مناجات، شریان حیاتی ایمان در عصر غیبت است.
اهمیت دعا از آن جهت است که پلی میان مؤمن و امام غایب ایجاد میکند و مانع فراموشی امام میشود. هنگامی که بنده برای ظهور حضرت طلب فرج میکند، در حقیقت یاد و نام امام را زنده نگه میدارد و خود را برای ظهور آماده میسازد. این عمل، نوعی اعلام آمادگی و وفاداری است که انسان را از سستی و غفلت بازمیدارد. از سوی دیگر، دعا برای فرج، دعای رفع حاجت شخصی نیست، بلکه دعایی برای تعالی جامعه و برپایی عدالت الهی در سراسر جهان است. مؤمن با این دعا، آرزوی خود را با اراده الهی همسو کرده و در شکلگیری حکومت حق سهیم میشود. از اینرو، دعا برای تعجیل ظهور، هم ابزار تقویت روحیه انتظار فعال است و هم ضامن استقامت در مسیر پرچالش غیبت کبری.
خبرنگار ایکنای خراسان رضوی در آستانه فرارسیدن نیمه شعبان و ولادت حضرت ولیعصر (عج) گفتوگویی با احسان پوراسماعیل، پژوهشگر علوم قرآن و حدیث و مؤلف کتاب «تأملی در مکیال المکارم»، که همزمان با یکصدمین سالگرد درگذشت مؤلف اثر اصلی، آیتالله سیدمحمدتقی موسویاصفهانی، منتشر شده است، انجام داده که در ادامه میخوانیم:
ایکنا- درباره کتاب «تأملی در مکیال المکارم فی فوائد الدعاء للقائم (عج)» و ضرورت انتشار آن توضیح دهید.
کتاب «مکیال المکارم فی فوائد الدعاء للقائم (عج)» گنجینهای ارزشمند از آموزههای مهدویت و از مهمترین آثار مرجع در حوزه مهدویت است که به تبیین اهمیت دعا برای فرج امام زمان پرداخته است. در بیان ضرورت تأمل بر این اثر همین بس که به دستور مستقیم امام عصر (عج) و با نامگذاری ایشان، به زبان عربی نگاشته شده است. آنچه این کتاب را از حیث روش نگارش متمایز میکند، ابتکارات درخور توجه مؤلف آن، مرحوم آیتالله سیدمحمدتقی موسویاصفهانی، معروف به فقیه احمدآبادی، در تدوین و گردآوری این اثر گرانسنگ است؛ بهگونهای که توجه دانشوران شیعه را به خود جلب کرده است. چنانکه آیتالله صافی گلپایگانی (ره) درباره این کتاب فرمودهاند: «در طول دوران غیبت امام زمان (عج)، کتابی به عظمت این اثر در جهت توجه، تضرع و دعا برای حضرت نوشته نشده است.»
ایکنا- این کتاب تا چه اندازه در میان شیعیان شناختهشده است؟
با وجود معارف عمیق مهدوی در این کتاب، این اثر همانند خود حضرت ولیعصر (عج) از غربت خاصی در میان شیعیان برخوردار است و کمتر مورد مطالعه و مراجعه قرار گرفته است. یکی از دلایل این مسئله را میتوان نثر دشوار کتاب دانست که مخاطب امروز را در برقراری ارتباط با آن با چالش مواجه میکند. همین موضوع انگیزهای شد تا این نوشتار شریف بازبینی شود و در جهت سادهسازی و تبیین بهتر آن گام برداشته شود. «تأملی در مکیال المکارم» در واقع نوعی شرح و تحلیل محتوای کتاب «مکیال المکارم» است که ضمن بررسی برخی مباحث مهم آن، با ارائه فعالیتهای کاربردی، خوانندگان را به بهکارگیری آموزههای مهدوی در زندگی روزمره تشویق میکند.
ایکنا- در مجموعه «تأملی در مکیال المکارم» به چه محورهایی توجه شده است؟
در این اثر، ضمن حفظ کامل محتوای اصلی و رعایت اصل امانتداری، نثر کتاب سادهسازی شده تا ارتباط مؤثرتری با مخاطب امروزی برقرار شود. همچنین در ساختار ارائه مطالب و عناوین، که در کتاب اصلی عمدتاً به صورت چینش پیوسته احادیث است، بازنگری صورت گرفته و با برجستهسازی نکات مهم و ارائه توضیحات تکمیلی، تلاش شده معارف عمیق مهدوی به شکلی شایستهتر منتقل شود. افزون بر این، با ارائه تمرینهای عملی و اجرایی ذیل عنوان «پرورش مهدوی»، تلاش شده است زندگی فردی و اجتماعی مخاطبان بیش از پیش رنگ و بوی امام زمان (عج) بگیرد.
همچنین زمینه پاسخگویی به برخی شبهات یا ابهامات احتمالی در موضوع مورد بحث، با بهرهگیری از رویکرد علمی فراهم شده و پاسخهایی متناسب به دیدگاههای مخالف ارائه شده است. تشکیل خانواده حدیث، افزودن برخی روایات مغفولمانده در کتاب اصلی و ساماندهی و تلفیق احادیث تکراری نیز از دیگر محورهای مورد توجه در این اثر است. معرفی منابع تکمیلی برای مطالعه بیشتر پژوهشگران، با این توضیح که معرفی این آثار به معنای تأیید تمام محتوای آنها نیست، نیز در این کتاب لحاظ شده است.
ایکنا- مطالعه این کتاب چگونه به درک چرایی دعا برای ظهور امام غائب (عج) کمک میکند؟
مؤلف «مکیال المکارم» در سه فصل ابتدایی کتاب به طرح مباحث بنیادینی همچون اثبات امامت امام عصر (عج)، دلایل عقلی و نقلی نیاز به امام و حقوق امام زمان بر مؤمنان پرداخته است که بهصورت مختصر بیان شده و پیشنیاز ورود به مباحث کاربردی بخشهای بعدی به شمار میرود؛ مباحثی مانند ویژگیهای حضرت صاحبالزمان (عج)، لزوم و آثار دعا برای ایشان و تکالیف مؤمنان در عصر غیبت. از اینرو، مخاطبان در جلد نخست با مباحث اساسی اندیشه مهدویت آشنا میشوند و پس از آن، چرایی دعا برای ظهور امام غائب را عمیقتر درک میکنند.
یکی از جلوههای فرهیختگی مرحوم موسوی اصفهانی آن است که او «فرزند زمان خویش» بود و به درک دقیقی از حدیث گرانسنگ امام عسکری (ع) دست یافت «… وَاللَّهِ لَیغِیبَنَّ غَیبَةً لَا ینْجُو فِیهَا مِنَ الْهَلَکَةِ إِلَّا مَنْ ثَبَّتَهُ اللَّهُ عَزَّوَجَلَّ عَلَی الْقَوْلِ بِإِمَامَتِهِ وَوَفَّقَهُ فِیهَا لِلدُّعَاءِ بِتَعْجِیلِ فَرَجِهِ…» (شیخ صدوق، کمالالدین، ج ۲، ص ۳۸۴). به خدا سوگند، او غیبتی خواهد داشت که هیچکس در آن نجات نمییابد مگر آنکه خداوند او را بر اعتقاد به امامت ثابت بدارد و به دعا برای تعجیل فرج توفیق دهد.
امید است این مجموعه معارف مهدوی که با استعانت از خداوند متعال و به یاری امام عصر (عج) فراهم آمده، بر معرفت ما نسبت به آن امام غریب بیفزاید و موجب رضایت آن حضرت شود و خداوند، ما و نسلهای آینده را همواره در زمره خادمان حضرت ولیعصر (عج) در دوران غیبت و ظهور قرار دهد.
انتهای پیام
