نقش شعر در ثبت ارزشهای دوران انقلاب
یک شاعر معاصر ایرانی گفت: در دوران انقلاب، شعر بیشترین سهم را در فرهنگسازی، ثبت ارزشها و انتقال پیامهای انقلاب و دفاع مقدس داشته است. شعر انقلاب مخاطبمحور بوده و تودههای مردم توانستهاند با آن ارتباط برقرار کنند.
مصطفی محدثی خراسانی، شاعر معاصر ایرانی، در گفتوگو با ایکنا از خراسان رضوی، درباره ویژگیهایی که باعث میشود شعر در یک بزنگاه تاریخی شنیده شود، اظهار کرد: امکان شنیده شدن گسترده یک شعر کاملاً قابل تعریف نیست و موقعیت ارائه شعر نقش مهمی در بازتاب گسترده آن دارد. برای مثال، شعری که در تیتراژ یک سریال تلویزیونی یا به شکل یک اثر موسیقی بارها پخش شود، تأثیر آن بر شنیده شدن گسترده نیز بیشتر خواهد بود. از طرفی برخی شعرها با اینکه از نظر ادبی و شعری قدرتمند هستند، شنیده نمیشوند، در حالی که آثار دیگر در شرایطی مانند پخش توسط مداحان خوشصدا یا حضور در رسانهها، بازتاب گستردهای پیدا میکنند.
وی در پاسخ به این سؤال که چه ویژگیهایی میتواند باعث ارتباط یک شعر با مخاطب شود، تصریح کرد: زبان شعر باید ضمن حفظ ساختار، شعری ساده و روان باشد تا برای همه مردم قابل فهم شود، همچنین شعر باید پیام بزرگی به همراه داشته باشد تا به دغدغهها و احساسات مردم پاسخ دهد و بتواند در گفتوگوها، محاورات و سخنرانیها مورد استفاده قرار گیرد.
محدثی خراسانی با اشاره به نمونههای ادبی مانند آثار سعدی، درباره نحوه برقراری ارتباط مخاطب با اشعار یک شاعر گفت: سعدی به لحاظ شعری در اوج است، اما از ویژگیهای شاخص در بسیاری از اشعار او این است که میتوانند با افراد مختلف با سطوح سوادی متفاوت، به خوبی ارتباط برقرار کند و در واقع همین ویژگیها باعث میشود که اشعارش در ذهن مردم ماندگار شود، همچنین برخی اشعار به دلیل کاربرد در زندگی روزمره و صمیمیت زبان، حتی به ضربالمثل تبدیل شدهاند؛ نمونههایی چون «آب در کوزه و ما گرد جهان میگردیم» از این دست هستند.
وی در ادامه، نقش شعر در انقلاب اسلامی را مورد بحث قرار داد و افزود: شعر بهعنوان یک رسانه ملی، سابقه درخشان و طولانی در ایران دارد و توانسته احساسات، آرزوها، شادمانیها و دغدغههای مردم را بازتاب دهد. در دوران انقلاب، شعر بیشترین سهم را در فرهنگسازی، ثبت ارزشها و انتقال پیامهای انقلاب و دفاع مقدس داشته است. شعر انقلاب مخاطبمحور بوده و تودههای مردم توانستهاند با آن ارتباط برقرار کنند، همچنین دیگر ویژگی برجسته شعر انقلاب این است که کمتر به ادا و اطوارهای زبانی میپردازد و تمرکز اصلی آن بر انتقال پیام و ایجاد ارتباط با مردم است.
این شاعر معاصر درباره چالش یک شاعر برای برقراری توازن بین زیبایی شعری و فهم عمومی اظهار کرد: دغدغهای که همیشه برای شاعران وجود داشته این است که شعر باید علاوه بر زیبایی، با مخاطب ارتباط برقرار کرده و پیام خود را به خوبی منتقل کند، برخی شاعران مدرن و پستمدرن ممکن است کمتر به این ارتباط توجه کنند، اما تأکید میراث شعری ایران همواره این بوده است که شعر بتواند با تودههای مردم و مخاطبان اهل شعر ارتباط برقرار کند.
محدثی خراسانی در خصوص ماندگاری شعر انقلاب گفت: ویژگیهای شعر انقلاب باعث شده بسیاری از اشعار آن زمان در حافظه جمعی مردم ماندگار شوند. صداقت، صمیمیت و باور شاعر به آنچه میگوید، همراه با خوانده شدن توسط خوانندگان یا مداحان محبوب نیز موجب شده اشعار مهم انقلاب سر زبانها بیفتند و به نمادهای فرهنگی تبدیل شوند.
انتهای پیام
