به گزارش ایکنا از خراسان رضوی،
محمدعلی انصاری،
مفسر قرآن کریم و مؤلف
تفسیر مشکاة در یک سخنرانی با موضوع تربیت فطری که محتوای آن از طریق صفحههای مجازی منتسب به وی منتشر میشود، ضمن نقد رویکردهای رفتارگرایانه و تجربه محض در علوم تربیتی، اظهار کرد: انسان با لوح سفید به دنیا نمیآید، بلکه دارای ساختاری متشکل از آگاهیها و گرایشهای درونی است که بهرهگیری از آنها، اصولیترین مسیر برای تحقق تربیت پایدار محسوب میشود.
وی با بیان اینکه مسئله تربیت جدیترین موضوع آفرینش است، تصریح کرد: در سدههای اخیر نگاههای متفاوتی به ماهیت انسان مطرح شده است؛ از دیدگاه جان لاک که انسان را لوح سفید میداند تا نگاههای رفتارگرایانه و وجودگرایانی که منکر هرگونه سرشت پیشین برای انسان هستند، با این حال در دیدگاه وحیانی و انسانشناسی قرآنی، انسان با مجموعهای از داشتههای درونی که فطرت نامیده میشود، پا به عرصه هستی میگذارد.
انصاری با اشاره به آیه ۳۰ سوره روم «فِطْرَتَ اللَّهِ الَّتِی فَطَرَ النَّاسَ عَلَیْهَا»، فطرت را مجموعهای از معرفتها و گرایشهای نهادینه شده در وجود انسان دانست و افزود: فطرت بهمعنای آفرینش نوین و شکافتن هستی است و ساختار وجودی انسان فارغ از زمان و مکان، دارای ثباتی است که تغییرناپذیر است.
این مفسر
قرآن کریم با تفکیک میان عقل و فطرت تصریح کرد: برخلاف عقل که عمدتاً متمرکز بر استدلال است، فطرت حوزه گرایشها، احساسات و ادراکات شهودی انسان را شامل میشود. تفاوت بنیادی تربیت فطری با روشهای رایج آموزشی در این است که تربیت فطری خودآموز و خودآگاه است و نیاز به آموزش بهمعنای تحمیلی ندارد، بلکه باید به مثابه یادگیری و کشف از درون متربی تلقی شود.
وی با بیان اینکه در تربیت فطری مربی تسهیلگر است نه کنترلگر، اظهار کرد: روش پرسشمحور بهجای پاسخمحور کلید موفقیت در تربیت فطری است. مربی باید به گونهای بستر را فراهم کند که توانمندیهای درونی فرزندان شکوفا شود، زیرا تحمیل اطلاعات مانع از یادگیری اصیل میشود.
مؤلف تفسیر مشکاة به مهمترین ویژگیهای فطری انسان اشاره کرد و گفت: خودآگاهی، ارزشگرایی ذاتی، کمالطلبی و فزونیخواهی، خلاقیت و نوآوری که با دادن حق انتخاب و مسئولیتپذیری تقویت میشود و در نهایت مهرورزی و تکیهگاهطلبی از جمله بسترهای اساسی برای تربیت هستند که باید مورد توجه والدین و مربیان قرار گیرد.
انصاری با تأکید بر اینکه بسیاری از شکستهای تربیتی ناشی از تعارض میان شیوههای آموزشی با ساختار فطری انسان است، اظهار کرد: اگر والدین و مربیان ساختار فطری متربی را بشناسند و بهجای سرکوب، بستر را برای تجلی این گرایشها فراهم کنند، خروجی این تربیت انسانی در تراز آفرینش الهی خواهد بود.
وی درپایان با اشاره به آسیبهایی نظیر تحقیر، مقایسه و نادیده گرفتن نیازهای عاطفی فرزندان، نسبت به فروپاشی حریمهای تربیتی در اثر الگوهای نادرست محیطی هشدار داد و بر اهمیت استمرار صلهرحم و تعاملات محبتآمیز در خانواده برای زنده نگه داشتن فطرت تأکید کرد.
انتهای پیام