زیارت زمینه مطالعه رفتار اقتصادی را فراهم میکند
حجتالاسلام والمسلمین حسن آقانظری با بیان اینکه زیارت میتواند زمینه مطالعه رفتار اقتصادی را فراهم کند، گفت: در صنعت زیارت و بخشهایی از اقتصاد که با زیارت در ارتباط هستند، نمونههایی از رفتارهای اقتصادی مشاهده میشود که صرفاً بر منفعتطلبی فردی استوار نیستند، بلکه باورها و مبانی اعتقادی نیز در شکلگیری آنها نقش دارند.
به گزارش ایکنا از خراسانرضوی، حجتالاسلام والمسلمین حسن آقانظری، پژوهشگر دینی در نشست علمی «نقش زیارت امام رضا(ع) در اقتصاد خراسانرضوی» که شامگاه هشتم شهریورماه در بنیاد پژوهشهای اسلامی آستان قدس رضوی برگزار شد، با طرح این پرسش که زیارت حضرت رضا(ع) چه تأثیری بر حال و آینده اقتصاد خراسانرضوی داشته است، اظهار کرد: برای پاسخ به این پرسش باید اقتصاد زیارت را فراتر از درآمدهای مستقیم حاصل از حضور زائران مورد بررسی قرار داد، زیرا مشهد مقدس بهعنوان یکی از بزرگترین شهرهای کشور، ساختار اقتصادی متفاوتی با بسیاری از شهرهای صنعتی و کشاورزی دارد و زیارت حرم مطهر رضوی از عوامل مهم شکلگیری و توسعه فعالیتهای اقتصادی در این شهر است.
وی با اشاره به ارتباط بخشهای مختلف اقتصادی استان با زیارت بیان کرد: فعالیتهایی همچون خدمات، حملونقل، اقامت، تغذیه، صنایع غذایی، چاپ و نشر، سلامت و بخشهایی از تولید، بهصورت مستقیم یا غیرمستقیم از حضور زائران و تقاضای ایجادشده بهدنبال زیارت تأثیر میپذیرند؛ بنابراین در بررسی اقتصاد زیارت نباید صرفاً به درآمدهای مستقیم حاصل از حضور زائران توجه کرد، بلکه باید زنجیره ارزش گستردهای را که در زیارت شکل میگیرد، مورد توجه قرار داد.
این پژوهشگر ادامه داد: بخش عمدهای از کسبوکارهای مشهد و خراسانرضوی بر پایه تقاضای ناشی از حضور زائران ایجاد شدهاند؛ از همینرو بررسی پیوند میان این سفر معنوی و معیشت مجاوران، نیازمند مطالعه زنجیرهای حوزههای مختلف تجاری و خدماتی است. بیتردید کشف مناسبات میان این پهنه زیارتی با ابعاد گوناگون تولیدی و همچنین استخراج دادههای آماری دقیق در این زمینه کار سادهای نیست؛ با این حال دسترسی به چنین یافتههایی برای سیاستگذاری و برنامهریزی توسعهای استان ضرورت دارد.
آقانظری با انتقاد از کمتوجهی به ابعاد اقتصادی زیارت اظهار کرد: یکی از مشکلات جدی در خراسانرضوی این است که امر زیارت همواره بهعنوان یک موضوع اقتصادی مورد توجه جدی قرار نگرفته و در بسیاری از موارد صرفاً از منظر فرهنگی، دینی یا گردشگری مورد بررسی قرار گرفته است، در حالیکه دارای یک زنجیره اقتصادی گسترده بوده و میتواند بر بخشهای مختلف اقتصاد استان نیز اثرگذار باشد.
وی با اشاره به ضرورت عبور از نگاه صرفاً آماری به اقتصاد زیارت تصریح کرد: پرسش مهم این است که نسبت میان زیارت و اقتصاد چگونه تعریف میشود و آیا میتوان اقتصاد زیارت را بهعنوان یکی از حوزههای اقتصاد کاربردی و در پیوند با اقتصاد اسلامی مورد مطالعه قرار داد. درست است که در حوزه دانش نظری اقتصاد زیارت اقدامات بسیاری باید انجام شود، اما پدیده زیارت ظرفیت قابلتوجهی برای تولید دانش و توسعه مطالعات نظری در این زمینه دارد.
این پژوهشگر در پایان با بیان اینکه زیارت میتواند زمینه مطالعه رفتار اقتصادی را فراهم کند، گفت: در صنعت زیارت و بخشهایی از اقتصاد که با زیارت ارتباط دارند میتوان نمونههایی از رفتارهای اقتصادی را مشاهده کرد که صرفاً بر منفعتطلبی فردی استوار نیستند، بلکه باورها و مبانی اعتقادی نیز در شکلگیری آنها نقش دارند.
انتهای پیام
