کد خبر: ۳۹۰۵۳۲۷

تاریخ: ۲۸ خرداد ۱۳۹۹ - ۰۷:۱۵

شگفتی‌های آفرینش از زبان امام صادق(ع)

توحید مفضل حدیثی است طولانی، مشتمل بر سخنان امام جعفر صادق(ع) با موضوع محوری اسرار آفرینش که طی چهار جلسه بر مفضل بن عمر جعفی املا شده است.

به گزارش ایکنا از خراسان رضوی، ابومحمد مفضل بن عمر جعفی كوفی (متوفی قرن دوم هجری) از چهره‌های سرشناس و از شاگردان ممتاز امام صادق، امام کاظم و امام رضا(ع) بشمار می‌آید. بنابر بعضی روایات، وی امام باقر(ع) را نیز درك كرده است. وی روایات فراوانی را از امام جعفر صادق(ع) و امام موسی كاظم(ع) نقل كرده و از راویان بزرگ حدیث بشمار می‌رود.

مفضل از مقام و منزلت بزرگی نزد این دو امام برخوردار بوده و وكیل آن‌ها در گرفتن اموال و مصرف آن بود كه این خود دلیل بر اعتماد و اطمینان ائمه بزرگوار به وی است. در روایتی آمده كه امام صادق (ع) به مفضل فرمود: «هرگاه دیدی میان دو تن از شیعیان ما اختلاف و نزاعی بر سر مالی به وجود آمده، تو خود از اموال من آن را بپرداز».

مفضل پس از هشتاد سال عمر بابركت و خدمت در راه آیین محمد و آل محمد(ص) در شهر كوفه دارفانی را وداع نمود و به حق پیوست. دیگر آثار او عبارتند از : كتاب الوصیه، كتاب الیوم واللیله، كتاب علل الشرایع.

معرفی كتاب

این كتاب املای امام جعفر صادق(ع) بر مفضل بن عمر جعفی كوفی است. امام(ع) كتاب را در چهار جلسه و در چهار روز، از صبح تا ظهر بر مفضل املا كردند. آن حضرت در این كتاب با بیان شگفتی‌های آفرینش، به اثبات آفریدگار حكیم و دانا پرداخته اند. توحید مفضل از كتاب‌های ارزشمند و معتبر شیعه در مباحث اعتقادی محسوب می‌شود.

مفضل داستان نوشتن كتاب را این گونه نقل می‌كند: «یك روز عصر من در مسجد مدینه در كنار قبر مطهر حضرت رسول خدا (ص) نشسته بودم و در مقام و منزلت آن حضرت فكر می‌كردم كه ناگهان ابن ابوالعوجاء و یارانش وارد شدند و در كناری نشستند و شروع به صحبت كردند. آنان از حضرت رسول خدا(ص) به عنوان یك فیلسوف، كه با زیركی فراوان نام خود را در جهان زنده نگه داشت، نام بردند و گفتند، این جهان خدایی ندارد و همه چیز خود به خود به وجود آمده و این جهان همیشه بوده و خواهد بود. من نتوانستم خشم خود را فروبنشانم و بر سر آن‌ها فریاد زدم و گفتم: «ای دشمنان خدا آیا كافر شده‌اید؟!» آنان در پاسخ من گفتند: «اگر تو از یاران جعفر بن محمد (ع) هستی، او این گونه با ما سخن نمی‌گوید.»

من از نزد آن‌ها خارج شدم و به نزد امام صادق (ع) رفتم و ماجرا را برای آن حضرت تعریف كردم. آن حضرت فرمود: «فردا صبح به نزد من بیا و قلم و كاغذی نیز بیاور تا برای تو از حكمت خداوند متعال در آفرینش جهان سخن بگویم»، من هم فردا صبح به نزد آن حضرت رفتم و ایشان نیز این كتاب را به من املا فرمود».

امام (ع) در آغاز، علت این كه عده‌‍ای وجود خداوند متعال را انكار و یا در او شك می‌كنند، ناآگاهی از اسباب و شیوه آفرینش جهان هستی بیان می‌فرماید. سپس به بیان آفرینش جهان و خلقت انسان و اعضای بدن او، مانند دستگاه گوارش و حواس پنج گانه، می‌پردازد و از آن‌ها به حكمت و قدرت و علم خداوند متعال، كه آفریننده آن‌ها است، استدلال می‌كند، امام در جلسه دوم به بیان شگفتی‌های جهان حیوانات، مانند خزندگان و چهارپایان مانند اسب، فیل، زرافه، میمون، سگ و پرندگان مانند مرغ و خفاش و حشراتی مانند زنبور عسل، ملخ، مورچه و ماهی می‌پردازد؛ در جلسه سوم شگفتی‌های آسمان و زمین مانند رنگ آسمان و طلوع و غروب خورشید، و فصل‌های سال و خورشید و ماه و دیگر ستارگان و حركت بسیار سریع آن‌ها در آسمان و آفرینش سرما و گرما و باد و هوا و چگونگی ایجاد صدا و كوه‌ها و گیاهان و... را بیان می‌نماید؛، جلسه چهارم هم به بیان اسرار آفرینش در بلاها و پاسخ به شبهات منکران اختصاص یافته است.

این كتاب، به همت انتشارات مكتبه الداوری قم، به قطع وزیری چاپ و همچنین این کتاب بارها به فارسی وارد و ترجمه شده است که از جمله آن‌ها، ترجمه علامه مجلسی و ترجمه علی اصغر فقیهی است.