کد خبر: ۴۰۲۹۶۷۸

تاریخ: ۲۹ دی ۱۴۰۰ - ۱۱:۲۴

نقش رویکردهای جدید جامعه بر ارزش‌های قرآنی والدین

مدیر مؤسسه تخصصی مهد قرآن کاشمر با اشاره به اینکه امروزه اولویت والدین درس‌های کلاسیک مدرسه، کنکور، دروس هنری، ورزشی و نظایر آن است، گفت: رویکردهای جدید جامعه و تغییرات سریع ارزش‌ها و هنجارها، بسیار لازم است که والدین رویکرد تسهیل و آزادی در علائق کودک را در نظر بگیرند و به عنوان مشوقان فعالیت‌های قرآنی فرزندان باشند.

مدیر مؤسسه تخصصی مهد قرآن کاشمر، خواهر شهیدان علی‌رضا و عباس عاصمی است که کودکی خود را در خانواده‌ای مذهبی گذرانده و همواره با قرآن محشور بوده است، ماحصل همه تلاش‌هایش در عرصه‌های قرآنی، راه‌اندازی مؤسسه تخصصی مهد قرآن کاشمر با پشتوانه پدر در سال 73 بود.

زهرا عاصمی، در گفت‌وگو با ایکنا از خراسان‌رضوی درباره  چگونگی ورود به فعالیت‌های قرآنی اظهار کرد: مرحوم پدرم، تعهد و تقید بسیاری به تعلیم و تعلم قرآنی داشتند و در مدت خدمت معلمی، مدیریت، معاونت و غیره اهتمام ویژه‌ای به آموزش و انس با قرآن برای دانش‌آموزان داشتند، تابستان‌ها بچه‌های اقوام منزل ما جمع می‌شدند و پدر به تعلیم روخوانی و احکام و احادیث می‌پرداختند.

این فعال قرآنی با بیان اینکه مرحوم پدرم حتی تا آخرین روزهای حیاتشان خواندن روزی یک جزء قرآن را در برنامه داشتند، گفت: پدرم در افتتاح مؤسسه مهد قرآن، همکاری و حمایت فراوان داشتند و مشوق و پشتوانه ارزشمندی بودند، به همین خاطر زمینه برای فعالیت‌های قرآنی همیشه برایمان آماده بود.

عاصمی با بیان اینکه سال 73 و در جریان سمینار اساتید دانشگاه آزاد با مؤسسه تخصصی مهد قرآن مرکزی کشور آشنا شدم، افزود: بلافاصله پس از رسیدن به کاشمر، استارت شکل‌گیری مؤسسه تخصصی مهد قرآن کاشمر را زدم و در کمتر از یک هفته یعنی 19 مهرماه در کمال سادگی و صفا مهد قرآن افتتاح شد.

وی که تاکنون در تمامی رشته‌های قرآن کریم کار کرده اکنون بیشتر فعالیتش در مسیر ارائه تفسیر به روز شده آیات کریمه قرآن و ارائه سبک زندگی و سبک جامعه‌شناسی انتقادی است.

مؤسسه تخصصی مهد قرآن، قطب قرآنی کشور

مدیر مؤسسه تخصصی مهد قرآن کاشمر در پاسخ به این سؤال که شما خواهر شهید هستید؛ آیا در این مسیر هم از برخی تسهیلات خاص بهره برده‌اید، بیان کرد: به آیه شریفه 141 سوره بقره؛ «تِلْكَ أُمَّةٌ قَدْ خَلَتْ لَهَا مَا كَسَبَتْ وَ لَكُم مَّا كَسَبْتُمْ ...» اشاره می‌کنم. در این آیه آمده که خودتان را به نیاکانتان و اطرافیانتان متصل نکنید، هر کسی از وجود، ذات، عمل و منش خودش سنجیده و شناخته می‌شود و فرقی نمی‌کند که لقبش چیست؟ یا همسر، فرزند یا خواهر و برادر کیست؟ لذا هیچگاه در حد یک معرفی ساده هم در این خصوص  چیزی نشنیده است.

وی در خصوص محل‌های تأمین منابع مالی این مرکز قرآنی افزود: مدیریت این مجموعه 27 ساله را بر مبنای کاری جهادی، عاشقانه و دلی تنظیم کرده‌ایم، همه کارکنان این مرکز قرآنی محکم‌تر از گذشته از سر صدق، اخلاص، ایمان، عشق و علاقه پای‌کار هستند و لذا مخارج خاصی پیش نمی‌آید.

عاصمی همچنین با بیان اینکه زمین ساختمان مؤسسه مهد قرآن را خانواده شهید جعفرزاده هدیه کرده‌اند و با کمک‌های مردمی ساخته شده است، گفت: این مؤسسه امروزه به قطب قرآنی کشور تبدیل شده است.

وی بیان کرد: پرهیز از ریخت‌وپاش‌های ظاهری و نمادین و البته تقیدمان بر استقلال فکری، موجب شده محتاج و وام‌دار هیچ تفکر و نهاد دولتی و حکومتی نباشیم. به شکلی که تا همین الان حتی یک درخواست کمک از منابع حمایتی قرآنی کشور هم نداشته‌ایم و به نظر می‌رسد یکی از رموز ماندگاری و پیروزی‌مان همین است.

اعتبارات قرآنی، غیرعادلانه و سوگیرانه توزیع می‌شود

مدیر مؤسسه تخصصی مهد قرآن کاشمر با انتقاد از اینکه اعتبارات قرآنی بسیار غیرعادلانه، غیرکارشناسی، سوگیرانه و همراه با سطحی‌نگری توزیع می‌شود، ادامه داد: هرچند در دوران کرونا از فضای مجازی توانستیم برای مباحث قرآنی به خوبی بهره‌برداری کنیم، اما متأسفانه فضای مجازی علاوه بر ظرفیت خوب رسانه‌ای از آنجا که امکان دست‌کاری کردن، تقطیع، برداشت‌های هدفمندانه و جانب‌دارانه و استفاده‌های نادرست را هم فراهم می‌آورد سعی می‌کنیم در حد نیاز و ضرورت استفاده کنیم.

وی مطرح کرد: هرچند در صورت نیاز از اساتید برتر استان بهره می‌گیریم، اما بعد از 28 سال کار تخصصی، مدرسین و اساتید خود این مجموعه از برترین‌های کشوری هستند و در موارد مختلف برای تبلیغ، آموزش، داوری و غیره از این عزیزان دعوت شده و استفاده می‌کنند.

بین قرآن و رشته روانشناسی ارتباط بسیار تنگاتنگی است

عاصمی که روانشناس است در خصوص ارتباط کارش با قرآن و تخصصی که دارد، گفت: شخصاً در محافل علمی، سخنرانی‌ها، تدریس، همایش‌های علمی، تألیف و درمان و مشاوره همیشه‌ آمیزه‌ای از این دو منبع ارزشمند را استفاده می‌کنم که طبیعتاً در اثرگذاری و پذیرش (به خصوص برای نسل امروز) فوق‌العاده مؤثرتر است.

وی مطرح کرد: بین قرآن، مکتب اسلام و رشته روانشناسی، ارتباط بسیار تنگاتنگی برقرار است البته به‌شرط آنکه فرد بدون تعصب و با رویکرد علمی، بخواهد این ارتباط و همسو بودن را کشف کند، ببیند و استفاده کند، اما اگر با تعصب و روحیه جزم‌اندیش بخواهد تفرق بین علوم و اسلام برقرار کند این رابطه همسو را کنار خواهد گذاشت.

این استاد دانشگاه با اشاره به ارتباط‌های رشته روانشناسی و قرآن گفت: اسلام، آیین نیکو زیستن و کتاب انسان‌سازی است و می‌خواهد انسان را به سمت اندیشه و رفتار صحیح هدایت کند، چون کمال، شادابی، خوشبختی و سعادت انسان در گرو نیت سالم، گفتار نیکو و رفتار خوب فردی و اجتماعی اوست و علم روانشناسی هم دقیقاً همین هدف را دنبال می‌کند و در پی مطالعه فرایندهای ذهنی و رفتار انسان است.

وی افزود: علم روانشناسی روش‌هایی را ارائه می‌دهد تا انسان یاد بگیرد چگونه رفتار کند تا هم موفق باشد و هم احساس خوشبختی و شادی کند، بنابراین هدفی که علم روانشناسی دنبال می‌کند، همسو و در راستای هدف قرآن است.

این روانشناس تأکید کرد: اهدافی که متخصصان بهداشت روان دنبال می‌کنند، همان اهدافی است که ادیان الهی و اولیاءالله دنبال می‌کردند، می‌خواهند انسان آرامش داشته باشد، احساس خوشبختی کند، از زندگی لذت ببرد و نقش مؤثری در اجتماع داشته باشد.

وی اظهارکرد: قرآن انسان را موجودی انعطاف‌پذیر می‌داند که می‌تواند بی‌نهایت در جهت مثبت حرکت کند، از ماده و مادیات اوج گرفته، از عالی‌ترین هدف‌ها و آرمان‌ها در زندگی برخوردار باشد و یا در جهت منفی حرکت کند و به قهقرا برود (أُولئِكَ كَالْأَنْعامِ بَلْ هُمْ أَضَلُّ، 179 اعراف) از طرف دیگر دارای اراده، اختیار، عقل، آگاهی، زبان و اندیشه است. لذا در همسویی بسیار زیبایی که بین قرآن و حیطه بهداشت روان مشاهده می‌شود می‌توان استنباط‌های رفتاری، روان‌شناختی و درمانی از این دیدگاه استخراج و آن را به عنوان نسخه جامع علمی قرآنی برای سلامتی، رشد و خودشکوفایی انسان و پرهیز از مبتلا شدن او به اختلالات رفتاری، اجتماعی و شخصیتی ارائه کرد.

مهم‌ترین شاخصه‌های فعالان قرآنی

عاصمی در ادامه در پاسخ به این سؤال که به نظر شما قرآنیان چه اخلاقی باید داشته باشند؟ افزود: شاخص مهم فضایل اخلاقی به تعبیر روانشناسی «همدلی» است. همدلی می‌تواند مترادف «انصاف و عدالت» باشد. یعنی درک متقابل، یا اصطلاحاً خود را جای دیگری گذاشتن و از زاویه چشم دیگری نگریستن.

وی بیان کرد: رعایت این نکات باعث می‌شود عدالت در گفتار و رفتار داشته باشیم و انصاف را رعایت کنیم، چیزی که متأسفانه امروز حتی در بزرگان ما بسیار کم‌رنگ شده است؛ خداوند در سوره مبارکه مائدة آیه ۸ می‌فرماید؛ «يا أَيُّهَا الَّذينَ آمَنوا كونوا قَوّامينَ لِلَّهِ شُهَداءَ بِالقِسطِ ۖ وَلا يَجرِمَنَّكُم شَنَآنُ قَومٍ عَلىٰ أَلّا تَعدِلُوا ۚ اعدِلوا هُوَ أَقرَبُ لِلتَّقوىٰ ۖ وَاتَّقُوا اللَّهَ ۚ إِنَّ اللَّهَ خَبيرٌ بِما تَعمَلونَ ای کسانی که ایمان آورده‌اید! همواره برای خدا حرکت کنید و از روی عدالت، گواهی دهید! دشمنی با قومی یا گروهی، شما را به ترک عدالت نکشاند! عدالت کنید که به پرهیزگاری نزدیک‌تر است.»

مدیر مؤسسه تخصصی مهد قرآن کاشمر تأکید کرد: انصاف، عدالت و همدلی در هر محیطی اعم از خانواده، مدرسه و اجتماع نشان‌دهنده اخلاق قرآنی و منش یک انسان سالم از منظر روان‌شناختی است.

وی در ادامه با اشاره به اینکه پدر و مادرها در فعالیت‌های قرآنی فرزندان نقش جدی دارند، اظهار کرد: هر چند تا دو دهه قبل والدین خود را مکلف می‌کردند که فرزندشان مخصوصاً به کلاس یا مکتب قرآنی برود و روخوانی قرآن را یاد بگیرد، وقت می‌گذاشتند، دنبال می‌کردند، تشویق می‌کردند، قرآنی بودن فرزند خود را امتیاز می‌شمردند و در غیر این صورت خود را ملامت می‌کردند، اما اکنون شاید کمتر والدینی باشند که نگران آموزش ندیدن فرزندشان در روخوانی و روان‌خوانی قرآن هستند.

عاصمی عنوان کرد: امروزه اولویت والدین درس‌های کلاسیک مدرسه، کنکور، رشته‌های هنری، ورزشی و نظایر آن است. حالا با توجه به این رویکردهای جدید جامعه و تغییرات سریع ارزش‌ها و هنجارها، بسیار لازم است که والدین رویکرد تسهیل و آزادی در علائق کودک را در نظر بگیرند، به این معنی که به هر مقداری از توانایی و یادگیری کودک راضی شوند، سختگیری نکنند و رویکرد چند بُعدی به پرورش فرزند خود داشته باشند، مثلاً اگر تمایل به رشته‌های دیگری هم دارد مثل شنا، تئاتر، موسیقی، نقاشی و غیره آن‌ها را در تقابل با قرآن قرار ندهند و شاخص و معیار پذیرش فرزندشان را مشروط به نماز یا فعالیت قرآنی او نکنند، بلکه توجه و محبت خود را نامشروط ارائه دهند.

وی در پایان در خصوص بهترین سن برای حفظ قرآن گفت: طبق تعابیر روایی ائمه اطهار تا هفت سالگی را کلاً از هر آموزش کلاسیک و مدونی فاکتور بگیرید و بگذارید فقط کودک دنیا را با کنجکاوی و بازی و آزادی، تجربه کند. پس از آن هم عجله نکنید بگذارید تا کودک، حداقلی از مفاهیم و محتوی آموزش‌ها را به‌راحتی متوجه شو د و درونی‌سازی کند. چون تا درونی‌سازی نکند در عمل هم نمی‌تواند برون‌سازی کند و در رفتارش آن را متجلی کند پس حدوداً دو تا سه سال پایانی دبستان بهترین سن شروع است.