کد خبر: ۴۱۲۰۲۸۱

تاریخ: ۱۹ بهمن ۱۴۰۱ - ۰۷:۳۵

در گفت‌و‌گو با ایکنا مطرح شد

استقلال‌طلبی؛ شاخص توسعه فرهنگی ایران پس از انقلاب

رئیس اداره فرهنگ و ارشاد اسلامی شهرستان کاشمر ضمن تحلیل شاخص‌های فرهنگی جامعه ایران پس از انقلاب اسلامی گفت: استقلال‌طلبی، ظلم‌ستیزی و مبارزه با استکبار از جمله شاخص‌های فرهنگی حکومت اسلامی ایران است و پیشرفت کشور در این عرصه آنچنان بود که در برابر زورگویی‌ها ایستاد و هر چند به سختی، اما استقلال خود را حفظ کرد.

حامد ناصری، رئیس اداره فرهنگ و ارشاد اسلامی شهرستان کاشمر در گفت‌وگو با ایکنا از خراسان‌رضوی در تعریف توسعه فرهنگی، اظهار کرد: پیشرفت مبانی فکری، نظری و عقیدتی یک جامعه بر اساس ارزش‌های فرهنگی آن است.

وی افزود: هر چه لایه‌های مختلف جامعه، به ارزش‌های آن جامعه نزدیکتر شود، این به‌معنای حرکت رو به جلوی توسعه فرهنگی است و شاخص‌های توسعه فرهنگی را مبانی نظری یک جامعه تعیین می‌کند. جامعه ایران به‌خصوص پس از دوران حکومت صفویه تقریباً یک جامعه مذهبی شد و افراد از اسلام به خوبی استقبال کردند و لذا مبانی مردم همان اسلام بود.

مقابله فرهنگی پهلوی با مردم ایران

وی گفت: اولین مقابله با مردم در زمان حکومت رضاخان پهلوی و پسرش در حوزه مبانی اسلامی بود که محور نابودی ارزش‌های دینی و اسلامی شد و از نمونه‌های بارز این مقابله می‌توان به کشف حجاب و تضعیف حوزه‌های علمیه و روحانیت اشاره کرد.

رئیس اداره فرهنگ و ارشاد اسلامی کاشمر بیان کرد: محمدرضا پهلوی با داشتن سواد کم سیاسی و با تأثیر گرفتن از فرهنگ غربی و اروپایی، جامعه را به‌سمت ابتذال فرهنگی در حوزه‌های هنر، سینما و نمایش پیش برد و تلاش کرد مبانی اسلامی را از بین ببرد و یکی از عواملی که جرقه‌های انقلاب را روشن کرده بود، تلاش پهلوی برای از بین بردن اسلام بود.

وی ادامه داد: از طرفی مهمترین شاخص‌های فرهنگی جامعه اسلامی مشروعیت الهی داشتن آن حکومت اسلامی است، نظام جمهوری اسلامی بر مبنای ولایت فقیه حکومتی است که مشروعیت الهی دارد، در حالی‌که رژیم پهلوی این مشروعیت را نداشت و مبارزه با ظلم و انحراف عقیدتی و مبارزه با انحطاط روحی و معنوی از شاخصه‌های این مبناست.

ناصری اظهار کرد: استقلال‌طلبی، ظلم‌ستیزی و مبارزه با استکبار از دیگر شاخص‌های فرهنگی حکومت اسلامی ایران است و پیشرفت کشور در این عرصه آنچنان بود که در برابر زورگویی‌ها ایستاد و هر چند به سختی، اما استقلال خود را حفظ کرد.

آزادی مشروع و احترام به حقوق مردم

وی بیان کرد: آزادی مشروع دیگر شاخص توسعه فرهنگی در ایران پس از انقلاب است، در تعریف آزادی حرف‌های بسیاری گفته شده، اما مبنای آزادی آسیب رساندن به حقوق دیگران نیست. در حکومت پهلوی ضدارزش‌ها اهمیت داشت و احترام به حقوق دیگران دیده نمی‌شد، اما آزادی در حکومت اسلامی در عین حفظ معنویت زمینه را برای بیان عقیده، تحلیل‌ها و نقدها فراهم می‌کند.

ناصری افزود: خودکفایی علمی هم از دیگر موارد مهم توسعه فرهنگی در جمهوری اسلامی ایران است، در زمان حکومت پهلوی، علم تنها منحصراً برای کشورهای غربی در نظر گرفته می‌شد، اما در جمهوری اسلامی علم یک ارزش است که برای توسعه آن تلاش‌های بسیاری انجام شده است.

رئیس اداره فرهنگ و ارشاد اسلامی کاشمر اظهار کرد: از دیگر مبانی فرهنگی ایران پس از انقلاب باید به روحیه ایثارگری و شهادت‌طلبی اشاره کرد که برای چند نمونه از آن می‌توان در صفحات تاریخ دید که چگونه جوانان برای حضور در عرصه دفاع مقدس رقابت داشتند، عدالت اجتماعی و حمایت از محرومان هم یکی از مبانی ارزشمند فرهنگی حکومت اسلامی است که البته وظیفه یک حکومت نیز هست. در زمان پهلوی مرکزیت پایتخت همیشه در نظر بود و اهمیت اجتماعی برای سایر نقاط در نظر گرفته نمی‌شد.

ناصری تصریح کرد: در تحقق و ظهور شاخص‌های فرهنگی نمی‌شود صفر و صدی سخن گفت، اما می‌توان چنین بیان کرد که در رابطه با ظلم‌ستیزی، استقلال‌طلبی، آزادی مشروع و ایثارگری کارکردها بسیار خوب و عالی بوده، اما در بخش‌هایی مانند عدالت اجتماعی و حمایت از محرومان هنوز جای کار وجود دارد. مدیریت‌های سیاسی متنوعی از ابتدای انقلاب تاکنون در دولت‌ها دیده شده و هریک اقداماتی در این بخش داشته‌اند، اما به این شاخص باید توجه بسیاری شود که مورد تأکید رهبر انقلاب نیز است.

وی بیان کرد: در حوزه فرهنگ موردی که باید بیش از پیش به آن توجه شود مبحث «تهاجم فرهنگی» است، در واقع تولید محتوا اهمیت فراوانی دارد که اگر به آن کم‌توجهی شود ضربه سنگینی در عرصه فرهنگ وارد خواهد شد.

ناصری اظهار کرد: خودکفایی علمی نیز بسیار شایسته توجه است، نخبه‌پروری در کشور رونق کمی ندارد، اما باید زمینه شکوفایی ایده‌ها و نظریه‌های نخبگان را فراهم سازیم و مسئله جلوگیری از مهاجرت و فرار مغزها با جدیت پیگیری شود و در حفظ نخبگان تلاش فراوانی داشته باشیم.

وی گفت: برای حفظ مبانی فرهنگی جامعه اسلامی حمایت از فضای مجازی داخلی به معنای رشد، بهینه‌سازی و توسعه فضای مجازی مهم است، گام اول در حفظ ارزش‌ها وظیفه دولت است که حمایت از نخبگان و توسعه زیرساخت‌ها و دیگر موارد را شامل می‌شود و در گام بعدی کار برعهده مردم است تا در این عرصه همراه شوند.

رئیس اداره فرهنگ و ارشاد اسلامی کاشمر بیان کرد: بعضی می‌گویند کار فرهنگی سرریز کار سیاسی، اقتصادی و دیگر فعالیت‌ها است، این بدان معنی است که فرهنگ از اهمیت کمی در ذهن‌ها برخوردار است که اینجا کار برای ضربه دشمن فراهم می‌شود. ما نباید فرهنگ را فدای سیاست کنیم، بلکه باید همه چیز را کنار هم ببینیم و باید گفت اولین ضربه به فرهنگ کم کردن درجه اهمیت آن است.

راه سخت تولید «پادتن فرهنگی»

ناصری ادامه داد: وقتی به هنرمند، مؤلف، شاعر و نهادهای فرهنگی و آموزشی توجه لازم را نداشته باشیم پس اولین ضربه فرهنگی را از عقب‌نشینی داخلی خواهیم خورد، در این نقطه کار برای ضدفرهنگ و ضدارزش فراهم خواهد شد و وقتی خوراک فرهنگی دشمن به جامعه القا شود، باید هزینه و وقت بسیار و جهاد عظیمی برای ساختن پادتن این خوراک ضدفرهنگی صرف کنیم.

وی افزود: از وظایف مهم فعالان فرهنگی پاسخ برای مسائل سؤالات و ابهامات نسل جدید است و فاصله زمانی زیادی با ابتدای انقلاب دارد که باید با کار درست و در تمام ابعاد و با بهترین ابزارها به خصوص ابزار هنر در این زمینه فعالیت داشته باشیم.

ناصری اظهار کرد: در توسعه فرهنگی یک جامعه اهرم «شناخت و آگاهی مردم» اهمیت فراوانی دارد که در زمینه آگاهی‌بخشی دچار مشکل هستیم و اگر این کار به درستی انجام گیرد و با افراد آگاه به مسائل پرداخته شود، گریز فرهنگی نخواهیم داشت.

رئیس اداره فرهنگ و ارشاد اسلامی کاشمر گفت: نمی‌‌شود منکر «فرهنگ‌گریزی» بود، اما آگاهی‌بخشی این مسئله را به‌خوبی پوشش می‌دهد، قشر نوجوان و جوان جامعه بهترین،  کارآمدترین و معتقدترین نیروها هستند، آنان علاوه بر آشنایی با مبانی نظری، با علوم روز نیز در ارتباط هستند و می‌توانند آینده‌ای امیدبخش و روشن را رقم بزنند، ما در مواجهه با نسل جوان باید تفکر خود را اصلاح کنیم و به‌ جای معطوف شدن بر مسئله فرهنگ‌گریزی بر آگاهی‌بخشی که وظیفه خودمان است متمرکز شویم.