کد خبر: ۴۱۷۹۸۱۰

تاریخ: ۱۳ آبان ۱۴۰۲ - ۱۶:۴۲

تکبر در روایات به شدیدترین وجه مذمت شده است

سخنران حرم رضوی گفت: خداوند در ابتدای خلقت، تکلیف خودش را با اهل تکبر و کسی که استکبار و طلب خودبزرگ‌بینی کند، مشخص کرده و در روایات تکبر به شدیدترین وجه مذمت شده است.

به گزارش ایکنا از خراسان رضوی، سیدجلال قلمشاهی، سخنران حرم رضوی، امروز، 13 آبان به‌مناسبت ایام‌الله 13 آبان در حرم رضوی اظهار کرد: در آیه 34 سوره بقره  خداوند فرموده است: «وَإِذْ قُلْنَا لِلْمَلَائِكَةِ اسْجُدُوا لِآدَمَ فَسَجَدُوا إِلَّا إِبْلِيسَ أَبَى وَاسْتَكْبَرَ وَكَانَ مِنَ الْكَافِرِينَ؛ و چون فرشتگان را فرموديم: «براى آدم سجده كنيد»، پس بجز ابليس كه سر باز زد و كبر ورزيد و از كافران شد- همه‌ به سجده درافتادند»، خداوند در ابتدای خلقت، تکلیف خودش را با اهل تکبر و کسی که استکبار و طلب خودبزرگ بینی کند، مشخص کرده است.

وی با اشاره به سخن امام صادق(ع) که در آن برتری آتش بر خاک را مورد تردید قرار داده است، افزود: «یَا هِشَامُ إِیَّاکَ وَ الْکِبْرَ فَإِنَّهُ لَا یَدْخُلُ الْجَنَّهَ مَنْ کَانَ فِی قَلْبِهِ مِثْقَالُ حَبَّهٍ مِنْ کِبْرٍ ... إِنَّ الزَّرْعَ یَنْبُتُ فِی السَّهْلِ وَ لَا یَنْبُتُ فِی الصَّفَا فَکَذَلِکَ الْحِکْمَهُ تَعْمُرُ فِی قَلْبِ الْمُتَوَاضِعِ وَ لَا تَعْمُرُ فِی قَلْبِ الْمُتَکَبِّرِ الْجَبَّارِ لِأَنَّ اللَّهَ جَعَلَ‏ التَّوَاضُعَ‏ آلَهَ الْعَقْلِ وَ جَعَلَ التَّکَبُّرَ مِنْ آلَهِ الْجَهْلِ». تحف العقول، النص، ای هشام! از «کبر» بپرهیز، زیرا کسی که اندکی از کبر در دل داشته باشد، وارد بهشت نمی‌شود ... رویش گیاهان در زمین نرم و مساعد است نه سخت و رویش حکمت نیز در قلب شخص متواضع است نه سخت دل و متکبر، زیرا خداوند تواضع را ابزاری در خدمت عقل قرار داده است، چنانکه تکبر را در خدمت جهل و نادانی»، بنابراین خاک موجب رشد است، اما گاه برخی اوقات ما به دلایلی همچون مقام و موقعیت اجتماعی تصور می‌کنیم که درجه‌مان بالاست و سخنان پیامبر(ص) و امیرالمؤمنین علی(ع) در این زمینه نشان از آن است که گاه این مسئله در جامعه بسیار بزرگ می‌شود، همچنین سخنان ایشان در تکریم تواضع بر ضرورت آن در جامعه است.

قلمشاهی با بیان اینکه در روایات تکبر به شدیدترین وجه مذمت شده است، ادامه داد: برخورد با تکبر در این پیام‌ها تأکید شده است، چنانکه در روایت آمده است: «... التَّکبُّر على‏ المُتکَبِّر صدقه ... »، بنابراین از مهم‌ترین آموزه‌های قرآن چنانکه در سخنان امام خمینی (ره) و مقام معظم رهبری بر آن تأکید شده، مبارزه با اسکتبار است.

وی با اشاره به اینکه گاه تکبر فردی است و گاه یک قوم و ملت خود را برتر می‌بینند، بیان کرد:  این خود برتربینی در ملت‌ها موجب می‌شود که دیگران را در خدمت خود بدانند، قومی که بهشتی نیستند و به عذاب خدواند دچار خواهند شد، چنانکه کشوری مثل امریکا چگونه رو به سقوط می‌رود و صهیونیست چگونه انزجار کل جهان را به خود می‌گیرد.

قلمشاهی اظهار کرد: مشکل با امریکا و اسرائیل نیست، مشکل و مسئله حق و باطل است. همان چیزی که امام علی(ع) در نامه 47 نهج‌البلاغه آورده است: «... كُونَا لِلظَّالِمِ خَصْماً وَ لِلْمَظْلُومِ عَوْناً ...؛ دشمن ستمگر و ياور ستمديده باشيد»، بنابراین هر که خود را پیرو علی(ع) می‌داند، به وصیت ایشان عمل کند. در هر موقعیتی و جایگاهی که هستید، به مظلوم کمک کنید و نگذارید ظالم قد علم کند.

وی با اشاره به اینکه جهاد، فهم حقیقت و جنگ با دشمن به سن مرتبط نیست، بیان کرد: چنان که علی(ع) هنوز بیست سال نداشت و نهضتی را هدایت می‌کرد و حمایت از مظلوم و ایستادن در مقابل ظالم را برعهده داشتند.

قلمشاهی با اشاره به اینکه گاه یک موعظه و نصیحت می‌تواند زندگی انسان را تغییر دهد، اظهار کرد: موعظه خداوند به بنده در آیه 46 سوره سبا چنین آمده است «قُلْ إِنَّمَا أَعِظُكُمْ بِوَاحِدَةٍ ۖ أَنْ تَقُومُوا لِلَّهِ مَثْنَىٰ وَفُرَادَى ... بگو من فقط به شما يك اندرز مى‌دهم كه دو دو و به تنهايى براى خدا به پا خيزيد، ... » چنانکه امام خمینی (ره) تنها بودند و حمایت هیچ کشوری را نداشتند. امام تبعید و تهدید شدند، اما خداوند متعال با کسی است که مدافع مظلوم است. در خانواده، میان دوستان و در جامعه براساس حق و نه منافع فردی، خانوادگی و مالی عمل کنید. با ظالم دشمن باشید، حتی اگر برادرتان است، انسان باید برای حق زانو بزند، نه اینکه حق را در مقابل خود به زانو درآورد.

وی با اشاره به اینکه در غربال دوره آخرالزمان هستیم، ادامه داد: اینکه از ظالمی که در حال به خاک و خون کشیدن زن و کودک در کشور دیگر است، دفاع کنی یا مانند شما مردم به خیابان‌ها ریخته از مردم مظلوم دفاع کنی، کم کاری نیست. چنانکه در روایتی از پیامبر اکرم (ص) آمده «مَنْ أَخَذَ لِلْمَظْلومِ مِنَ الظّالِمِ كانَ مَعىَ فِى الْجَنَّةِ تَصاحُبا ... هر كس داد مظلوم را از ظالم بگيرد، در بهشت با من يار و هم نشين باشد». همچنان که فرمودند: « وَ مَنْ سَمِعَ رَجُلًا يُنَادِی يَا لَلْمُسْلِمِينَ فَلَمْ يُجِبْهُ فَلَيْسَ بِمُسْلِم‏ ...؛ كسی كه صدای مردی بشنود كه فریاد كمك خواهی از مسلمانان را سر دهد و پاسخش را ندهد، مسلمان نیست».

قلمشاهی بیان کرد: برگزاری راهپیمایی و بیان شعارهایی همچون «مرگ بر امریکا» و «مرگ بر اسرائیل» بر دشمنان انسانیت که به کشتار بچه‌ها افتخار می‌کنند و آن‌ها را بشر نمی‌داند و با تکبر تنها خودش (صهیونیست) را بشر می‌داند و حاضر را همه را فدای خودشان کنند، نمونه‌‎هایی از دفاع از مظلوم و برخورد با ظالم است. چنانکه مقام معظم رهبری می‌فرمایند «انقلاب اسلامی اگر می‌خواهد بر مبنای قرآن کار کند، باید استکبارستیز باشد».

وی با اشاره به قیام امام حسین(ع) اظهار کرد: امام حسین(ع) دلیل قیام را نه شورش، بلکه امر به معروف و نهی از منکر بیان می‌کند و اصلاح دین جدشان بر می‌شمارند. دشمنان امام حسین(ع) نمازخوان و قرآن‌خوان بودند، پس به دنبال چه بودند؟ امام حسین(ع) آنان را متکبر می‌خواند، زیرا در پی استخدام دیگران در خدمت به خویش هستند. خصوصیت مستکبر آن است که منم منم می‌زند و آنچه برای امام حسین(ع) اهمیت  و ارزش داشته و خداوند از ابتدای خلقت بر آن تأکید کرده، مقابله با کسی است که مستکبر است و شیطان و دشمن روشن شماست.

قلمشاهی با یادآوری رنج امام حسین(ع) و یارانش در واقعه کربلا به هدف این قیام اشاره و بیان کرد: جنگ با مستکبر حتی به قیمت از دست دادن جان خود و عزیزان در قیام امام حسین(ع) و به قیمت آگاه ساختن مردم است، چنانکه بیان کردند «... مِثْلِي لَا يُبَايِعُ مِثْلَهُ ... مانند من حسین نمی‌تواند با مانند یزدی بیعت کند» شهادت علی ابن موسی‌الرضا (ع) و دیگر ائمه معصومین در این راه است، همان نکته‌ای که امام خمینی (ره) فرمودند که اسرائیل باید از صفحه روزگار محو شود.