کد خبر: ۴۲۱۴۴۰۴

تاریخ: ۱۹ ارديبهشت ۱۴۰۳ - ۱۰:۲۱

مدیر مرکز اسناد و کتابخانه ملی شرق کشور:

اسناد ملی میراث مکتوب و هویت هر کشور است

مجتبی محمودی با اشاره به بزرگداشت شیخ کلینی و نامگذاری روز ملی اسناد، گفت: شیخ کلینی به نقل احادیث مستند، محکم و موثق اهتمام داشتند و بنابراین این روز به نام ایشان نامگذاری شده و اسناد ملی هم عملاً میراث مکتوب و هویت هر کشور است، چرا که اسناد ملی را حافظه ملی می‌دانیم.

مجتبی محمودی، مدیر مرکز اسناد و کتابخانه ملی شرق کشور، در گفت‌وگو با ایکنا از خراسان رضوی به‌مناسبت روز «اسناد ملی و میراث مکتوب» اظهار کرد: روز اسناد ملی، بزرگداشت علامه شیخ کلینی است که یکی از فقها و محدثان بزرگ شیعه و صاحب کتاب کافی و هم‌عصر امام عسکری(ع) بود. این فقیه یکی از افتخارات ماست و به این بهانه روز اسناد ملی روزی است که به‌نام این محدث شیعی است.

وی افزود: شیخ کلینی به نقل احادیث مستند، محکم و موثق اهتمام داشت بنابراین این روز به نام ایشان نامگذاری شده و اسناد ملی نیز عملاً میراث مکتوب و هویت هر کشور است، چرا که اسناد ملی را حافظه ملی می‌دانیم.

محمودی تصریح کرد: حافظه ملی به معنای تاریخ و هویت یک کشور است و اگر این حافظه ملی را فراموش کنیم، قطعاً دچار سرگشتگی و گمگشتگی می‌شویم، کمااینکه گاهی مشکل جدی نسل جوان و نوجوان این است که گذشته ارزشمندی که از نیاکان به ارث رسیده به آن‌ها منتقل نشده است.

مدیر مرکز اسناد و کتابخانه ملی شرق کشور با اشاره به فرمایش رهبر معظم انقلاب در دیدار معلمان، بیان کرد: براساس سخنان رهبری باید قهرمانان ملی به نسل جوان و نوجوان معرفی شوند، درحالی‌که در حوزه معرفی قهرمانان ملی ضعیف عمل کرده‌ایم.

وی با اشاره به کتاب «خدمات متقابل ایران و اسلام»، اثر استاد شهید مطهری، گفت: موضوعی که در حال حاضر شاهد آن هستیم، این است که عده‌ای متأسفانه عامدانه فرهنگ ایرانی و اسلامی را در تقابل با یکدیگر نشان می‌دهند، درحالی که این‌گونه نیست. ایرانیان به دلیل آن زمینه یکتاپرستی که در ایران وجود داشت و موحد بودند و با دل‌ها و قلب‌های خود، نه با زور شمشیر اسلام آوردند و به استقبال اسلام آمدند.

محمودی افزود: در بحث اسناد تاریخی نیز از گنجینه خوبی برخوردار هستیم که باید شناسایی و معرفی شود. برای نمونه معلمی در دوره پهلوی اول به دربار وقت نامه‌ای می‌نویسد که چرا به ما بودجه نمی‌دهید؟. این معلم در یکی از جزایر سه‌گانه زندگی می‌کرده است. این نامه خود، یکی از آن اسناد تاریخی است که اثبات می‌کند جزایر سه‌گانه در مالکیت ایران بوده است و اکنون این نامه یک سند تاریخی است و ادعای جعلی مبنی بر اینکه این جزایر در مالکیت ایران نیست را رد می‌کند.

مدیر مرکز اسناد و کتابخانه ملی شرق کشور اظهار کرد: همچنین برای نمونه، نقشه و سند قدیمی داریم که نام «خلیج فارس» به عنوان خلیج پرشین آمده است و هرکدام از آن نقشه‌ها از ارزش تاریخی زیادی برخوردار هستند.

وی با بیان اینکه اسناد، مواد خام انتقال تاریخ هستند، گفت: آینده نیز متعلق به افرادی نیست که آینده درخشانی دارند، بلکه متعلق به افرادی است که از گذشته به نحو صحیحی استفاده می‌کنند، درس و عبرت می‌گیرند و چراغ راه برای آیندگان می‌سازند.

محمودی در ادامه در تشریح وظایف اصلی سازمان اسناد، تصریح کرد: چهار وظیفه اصلی سازمان اسناد و کتابخانه ملی که مطابق اساس‌نامه مؤسسه آموزشی، علمی پژوهشی و خدماتی است و شامل گردآوری اسناد، سازماندهی اسناد که در دل این ساماندهی، فهرست‌نویسی، رده‌بندی، نهایی‌سازی و چکیده‌نویسی می‌شود و مرحله بعد نیز اشاعه اطلاعات است.

مدیر مرکز اسناد و کتابخانه ملی شرق کشور افزود: اشاعه اطلاعات به معنای برگزاری نمایشگاه‌هایی جهت اطلاع به مردم است که همواره مورد استقبال مردم قرار گرفته است. علاوه بر این نیز پژوهش، آموزش و سپس نگهداری از اسناد حائز اهمیت است. همچنین طبق برنامه‌ریزی‌های انجام گرفته، در روز ملی اسناد و میراث مکتوب، رونمایی از تعدادی از اسناد شناسایی شده، طی دو سال اخیر که در استان فهرست‌نویسی شده است، صورت می‌گیرد.

وی تاکید کرد: هم‌اکنون بیش از 12 میلیون و 169 هزار و 849 برگ سند در مخزن نگهداری می‌شود که این تعداد شامل 385 هزار پرونده است و از مجموع آن، یک‌سوم فهرست‌نویسی شده و دو سوم باقی مانده است.
مدیر مرکز اسناد و کتابخانه ملی شرق کشور با اشاره به ارائه خدمات عمومی و اختصاصی در مرکز اسناد به مراجعان، بیان کرد: پژوهشگران و محققان در حوزه‌های اختصاصی به مرکز مراجعه دارند و برای موضوعات پژوهشی خود از اسناد مرتبط در سازمان بهره‌مند می‌شوند.

مدیر مرکز اسناد و کتابخانه ملی شرق کشور با اشاره به اینکه فراخوان در خصوص ارائه اسناد قدیمی از سوی مردم به سازمان اسناد انجام شده، تصریح کرد: با توجه به اینکه رویکرد این سازمان، مردمی‌سازی اسناد است، بر همین اساس، این اقدام برای این است تا افراد اگر از اسناد قدیمی برخوردار هستند، برای نگهداری به سازمان اسناد ارائه کنند و بنابراین از مردم تقاضا داریم اسناد قدیمی که در کنج صندوق خانه‌ها و منازل خود نگهداری می‌کنند را به سازمان ارائه دهند تا به‌نام خودشان ثبت کنیم، ضمن اینکه اصل اسناد را به آنان بازمی‌گردانیم تا مالکیت معنوی آن سند، برایشان حفظ شود.

محمودی در تشریح نوع این اسناد اظهار کرد: در این خصوص افراد می‌توانند مجموعه‌های عکس قدیمی و یا اسناد با محتواهایی جذاب مانند گواهینامه، دوچرخه و... را به مرکز ارائه دهند، ضمن اینکه جمع‌آوری خاطرات شفاهی افراد و مفاخر که در خصوص یک برهه تاریخی اطلاعات دارند، برای ثبت اهمیت دارد. برای نمونه افراد بسیاری هستند که از واقعه گوهرشاد خاطراتی دارند که ثبت تاریخ شفاهی آنان ارزشمند است.