کد خبر: ۴۲۱۹۳۶۱

تاریخ: ۱۲ خرداد ۱۴۰۳ - ۰۰:۰۲

«دحوالارض» چه روزی است؟

خداوند در آیه 3 سوره «نازعات» می‌فرماید: وَالْأَرْضَ بَعْدَ ذَٰلِكَ دَحَاهَا، «و زمین را بعد از آن برای انتفاع بشر و سایر مخلوقات بگسترانید.

به گزارش ایکنا از خراسان رضوی، بیست‌و‌پنجم ذی‌القعده روزی است که دحوالارض اتفاق افتاده و به همین خاطر این روز و شب از ایام و لیالی شریفه است که رحمت خدا در این روز و شب شامل حال بندگانش می‌شود و براساس روایات اسلامی به قیام و عبادت در آن اجر و ثواب فراوانی تعلق می‌گیرد.

«دحو» از لحاظ لغوی به معنای، بسط دادن و گستراندن است. خداوند در آیه 3 سوره «نازعات» می‌فرماید: «وَ الْأَرْضَ بَعْدَ ذَٰلِكَ دَحَاهَا»، اشاره به این معنی دارد. یعنی «و زمین را بعد از آن (برای انتفاع بشر و سایر مخلوقات) بگسترانید.»

از حسن بن على وَشّا روایت است که گفت من کودک بودم که با پدرم در خدمت امام رضا(ع) شام خوردیم در شب بیست‌وپنجم ماه ذى‌القعده پس فرمود که امشب حضرت ابراهیم(ع) و حضرت عیسى(ع) متولد شده‌اند و زمین از زیر کعبه پهن شده است. پس هر که روزش را روزه بدارد، چنان است که شصت ماه را روزه داشته باشد و به روایت دیگر است که فرمود در این روز حضرت قائم(عج) قیام خواهد نمود.

اعمال روز دحوالارض

این روز یکى از آن چهار روز است که در تمام سال به فضیلت روزه ممتاز است و در روایتى روزه‌ آن مانند روزه هفتاد سال است و در روایت دیگر کفاره هفتاد سال است و هر که این روز را روزه بدارد و شبش را به عبادت به‌سر آورد براى او عبادت صد سال نوشته شود و از براى روزه‌دار این روز هرچه در میان آسمان و زمین است، استغفار کند و این روزى است که رحمت خدا در آن منتشر شده و از براى عبادت و اجتماع به ذکر خدا در این روز اجر بسیاری است.

میرداماد(ره) در رساله «اربعة ایام»، در بیان اعمال روز دَحْوُالارض فرموده که زیارت امام رضا(ع) در این روز افضل اعمال مستحبه است.

براى این روز به غیر از روزه، عبادت، ذکر خدا و غسل، دو عمل به عنوان دیگر اعمال مستحب وارد است، اول نمازى که در کتب شیعه «قُمیین» روایت شده و آن دو رکعت است، در وقت چاشت در هر رکعت بعد از حمد پنج مرتبه سوره «وَالشَّمْسِ» بخواند و بعد از سلام نماز بخواند: «لا حَوْلَ وَلا قُوَّةَ اِلاّ بِاللّهِ الْعَلىِّ الْعَظیمِ»؛ جنبش و نیرویى نیست، جز به خداى والاى بزرگ، پس دعا کند و بخواند: «یا مُقیلَ العَثَراتِ اَقِلْنى عَثْرَتى یا مُجیبَ»، اى نادیده‌گیر لغزش‌ها، نادیده‌گیر لغزشم را اى اجابت‌کننده «الدَّعَواتِ اَجِبْ دَعْوَتى یا سامِعَ الاْصْواتِ اِسْمَعْ صَوْتى»، دعاها را اجابت کن. دعایم را اى شنواى صداها بشنو، وَارْحَمْنى وَتَجاوَزْ عَنْ سَیئاتى وَما عِنْدى یا ذَوالْجَلالِ وَ الاْکرامِ، و به من رحم کن و از گناهانم و آنچه بدى دارم درگذر، اى صاحب جلالت و بزرگوارى.

روز رسیدن به رحمت واسعه الهی

دوم: خواندن این دعا است که شیخ در مصباح فرموده خواندن آن مستحب است. «اَللّهُمَّ داحِىَ الْکعْبَةِ وَفالِقَ الْحَبَّةِ وَصارِفَ اللَّزْبَةِ وَ کاشِفَ کلِّ کرْبَةٍ، اَسْئَلُک فى هذَا الْیوْمِ مِنْ اَیامِک الَّتى اَعْظَمْتَ حَقَّها وَ اَقْدَمْتَ سَبْقَها وَ جَعَلْتَها عِنْدَ الْمُؤْمِنینَ وَدیعَةً وَاِلَیک ذَریعَةً وَ بِرَحْمَتِک الْوَسیعَةِ اَنْ تُصَلِّىَ عَلى مُحَمَّدٍ عَبْدِک الْمُنْتَجَبِ فِى الْمیثاقِ الْقَریبِ یوْمَ التَّلاقِ فاتِقِ کلِّ رَتْقٍ وَداعٍ اِلى کلِّ حَقٍّ وَعَلى اَهْلِ بَیتِهِ الاَْطْهارِ الْهُداةِ الْمَنارِ دَعائِمِ الْجَبّارِ وَوُلاةِ الْجَنَّةِ وَالنّارِ وَاَعْطِنا فى یوْمِنا هذا مِنْ عَطآئِک الَْمخْزُونِ غَیرَ مَقْطوُعٍ وَلا مَمْنوُعٍ تَجْمَعُ لَنا بِهِ التَّوْبَةَ وَحُسْنَ الاْوْبَةِ یا خَیرَ مَدْعُوٍّ وَاَکرَمَ مَرْجُوٍّ یا کفِىُّ یا وَفِىُّ یا مَنْ لُطْفُهُ خَفِىُّ اُلْطُفْ لى بِلُطْفِک وَاَسْعِدْنى بِعَفْوِک وَاَیدْنى بِنَصْرِک»، خدایا اى گسترنده خانه کعبه و شکافنده دانه و برطرف کننده سختى و گشاینده هر غم و گرفتارى، از تو خواهم در این روز از روزهایت که بزرگ گرداندى حقش را و در سبقت پیشش انداختى، و در نزد مؤمنین آن‌را به ودیعت نهادى و آن‌را وسیله‌اى براى آمدن به پیشگاهت و رسیدن به رحمت وسیعت قراردادى، که درود فرستى بر محمد بنده برگزیده‌ات در روز میثاق نزدیک که روز، دیدار و ملاقات است آن بزرگوارى که هر در بسته‌اى را گشود و به هر حقى دعوت فرمود و بر خاندان پاکیزه، و راهنمایان روشنى بخش و پایه‌هاى دین خدا و زمامداران کار بهشت و دوزخند و عطا کن به ما در این روز، از عطاى موجود در خزینه‌ات که نه پایان دارد و نه جلوگیرى شود گردآورى بدان براى ما، توبه و بازگشت خوبى را به‌سوى خودت‌، اى بهترین خوانده‌شدگان و بزرگوارترین مایه امید اى کفایت‌کننده اى وفادار، اى که لطفش در نهان و خفا است. به‌ لطف خویش بر من لطف فرما و به عفوت سعادتمندم کن و به یاریت کمکم ده.

وَلا تُنْسِنى کریمَ ذِکرِک بِوُلاةِ اَمْرِک وَحَفَظَةِ سِرِّک وَاحْفَظْنى مِنْ شَوایبِ الدَّهْرِ اِلى یوْمِ الْحَشْرِ وَ النَّشْرِ وَ اَشْهِدْنى اَوْلِیآئَک عِنْدَ خُرُوجِ نَفْسى وَحُلوُلِ رَمْسى وَانْقِطاعِ عَمَلى وَانْقِضآءِ اَجَلی، و از یاد کریمانه‌ات فراموشم مکن به حق زمامداران کار خود و نگهبانان رازت و نگاهم دار از، آلودگی‌هاى روزگار تا روز حشر و برانگیخته شدن و گواه گیر برایم دوستانت را هنگام جان دادنم و سرازیر شدنم در قبر و به پایان رسیدن کردارم و بسر آمدن عمرم.

اَللّهُمَّ وَ اذْکرْنى عَلى طوُلِ الْبِلى اِذا حَلَلْتُ بَینَ اَطْباقِ الثَّرى وَ نَسِینِى النّاسوُنَ مِنَ الْوَرى وَ اَحْلِلْنى دارَ الْمُقامَةِ وَ بَوِّئْنى مَنْزِلَ الْکرامَةِ وَاجْعَلْنى مِنْ مُرافِقى اَوْلِیآئِک وَاَهْلِ اجْتِبآئِک وَ اصْطِفآئِک وَ بارِک لى فى لِقآئِک وَارْزُقْنى حُسْنَ الْعَمَلِ قَبْلَ حُلوُلِ الاْجَلِ بَریئاً مِنَ الزَّلَلِ وَسوَُّءِ الْخَطَلِ؛ خدایا یادم کن در دوران دراز پوسیده شدنم در آن هنگام که میان توده‌هاى خاک وارد شوم و مردم فراموشکار یکسره فراموشم کرده‌اند و در خانه ماندنى (بهشت) فرودم آر و در منزل، کرامت جایم ده و از رفقاى دوستانت و برگزیدگان و مخصوصانت قرارم ده، و دیدارت را بر من مبارک گردان و حسن عمل روزیم کن پیش از آنکه عمرم به‌سر رسد.

اَللّهُمَّ وَاَوْرِدْنى حَوْضَ نَبِیک مُحَمَّدٍ صَلَّى اللّهُ عَلَیهِ وَ الِهِ وَاسْقِنى مِنْهُ مَشْرَباً رَوِیاً سآئِغاً هَنیئاً لا اَظْمَاءُ، صلى اللّه علیه و آله بَعْدَهُ وَ لا اُحَلاُ وِرْدَهُ وَلا عَنْهُ اُذادُ وَاجْعَلْهُ لى خَیرَ زادٍ وَاَوْفى میعادٍ یوْمَ یقوُمُ الاْشْهادُ اَللّهُمَّ وَالْعَنْ جَبابِرَةَ الاْوَّلینَ وَالاَّْخِرینَ وَبِحُقوُقِ اَوْلِیآئِک الْمُسْتَاْثِرینَ اَللّهُمَّ وَاقْصِمْ دَعآئِمَهُمْ وَاَهْلِک اَشْیاعَهُمْ وَعامِلَهُمْ وَعَجِّلْ مَهالِکهُمْ وَاسْلُبْهُمْ مَمالِکهُمْ وَضَیقْ؛ در حالى که پاک از لغزش و بد کردارى باشم. خدایا مرا به حوض پیامبرت محمد، (حوض کوثر) واردم کن و بنوشان مرا از آن حوض نوشاندنى سیراب‌کننده و روان و گوارا که دیگر، تشنه نشوم و از ورود بدان جلوگیری‌ام نکنند و بازم ندارند و آن را برایم بهترین توشه راه و کامل‌ترین وعده گاه در روز به پا خواستن گواهان قرار ده! خدایا دور ساز از رحمتت سرکشان اولین و آخرین را و آنانکه به حقوق دوستان برگزیده‌ات تجاوز و تعدى کردند، خدایا پایه‌هاى حکومت‌شان را درهم شکن و پیروان و عمالشان را نابود گردان و به هلاکت‌شان تعجیل کن و مملکت‌هاشان را از ایشان بگیر.

عَلَیهِمْ مَسالِکهُمْ وَالْعَنْ مُساهِمَهُمْ وَ مُشارِکهُمْ اَللّهُمَّ وَعَجِّلْ فَرَجَ اَوْلِیآئِک وَ ارْدُدْ عَلَیهِمْ مَظالِمَهُمْ وَاَظْهِرْ بِالْحَقِّ قاَّئِمَهُمْ وَاجْعَلْه، لِدینِک مُنْتَصِراً وَبِاَمْرِک فى اَعْدآئِک مُؤْتَمِراً اَللّهُمَّ احْفُفْهُ بِمَلاَّئِکةِ النَّصْرِ وَبِما اَلْقَیتَ اِلَیهِ مِنَ الاْمْرِ فى لَیلَةِ الْقَدْرِ مُنْتَقِماً لَک حَتّى تَرْضى وَیعوُدَ دینُک بِهِ وَعَلى یدَیهِ جَدیداً غَضّاً وَیمْحَضَ الْحَقَّ مَحْضاً وَیرْفُِضَ الْباطِلَ رَفْضاً اَللّهُمَّ صَلِّ عَلَیهِ وَعَلى جَمیعِ آبائِهِ وَاجْعَلْنا مِنْ صَحْبِهِ وَاُسْرَتِهِ وَابْعَثْنا فى کرَّتِهِ حَتّى نَکوُنَ فى زَمانِهِ مِنْ اَعْوانِهِ، و راه‌ها را بر ایشان تنگ فرما و آنانکه با ایشان سهیم و شریک هستند، نیز از رحمتت دور کن خدایا شتاب کن در فرج، دوستانت و حقوق از دست رفته‌شان را به آن‌ها بازگردان و قائمشان را به حق ظاهر گردان و یارى ستاننده دینت و فرمانرواى در میان دشمنانت قرارش ده. خدایا فرشتگان یارى‌دهنده را گرداگردش، قرار ده و بدان دستورى که در شب قدر بر او فرستى وى را انتقام کشنده براى خودت قرار ده. بدان حد، که تو خوشنود گردى و دین تو به وسیله او و بدست او بصورت نو و تازه‌اى درآید و حق کاملاً، خالص گردد و باطل یکسره از بین برود خدایا درود فرست بر او و بر همه پدرانش و قرار ده ما را از اصحاب و نزدیکانش و در زمان رجعت او ما را برانگیز تا ما در زمان او جزء یارانش باشیم.

اَللّهُمَّ اَدْرِک بِنا قِیامَهُ وَاَشْهِدْنا اَیامَهُ وَصَلِّ عَلَیهِ [على مُحَمَّد] وَارْدُدْ اِلَینا سَلامَهُ وَالسَّلامُ عَلَیهِ [عَلَیهِمْ] وَرَحْمَةُ اللّهِ وَبَرَکاتُهُ، خدایا توفیق درک زمان قیام او را نصیب ما گردان و در روزگار ظهورش ما را حاضر کن و درود فرست بر او و سلام او را بسوى ما بازگردان و سلام و تحیت و رحمت خدا و برکاتش بر او باد.

منبع: مفاتیح الجنان