کد خبر: ۴۲۳۴۴۱۲

تاریخ: ۱۱ شهريور ۱۴۰۳ - ۰۰:۵۱

روایتی از دل خادمان موکب‌های رضوی

حضور زائران پیاده در مشهد فقط مختص شهادت امام‌رضا(ع) نیست و جاده‌های خراسان قرن‌هاست که این شیوه عاشقی را که از جان برآمده به خود دیده است و باز هم خواهد دید.

حضور زائران پیاده در مشهد فقط مختص شهادت امام‌رضا(ع) و در روز‌های پایانی ماه صفر نیست و در اعیاد و دیگر مناسبت‌های مذهبی هم این حضور دیده می‌شود. این پیاده ‌آمدن حکایتی امروزی نیست و جاده‌های خراسان‌رضوی قرن ها است که این شیوه عاشقی که از جان افراد برآمده را به خود دیده است و باز هم خواهد دید.

اسناد و منابعی که نشان دهد، نخستین زائران پیاده مشهد چه کسانی و از کدامین نقطه جغرافیایی بوده اند، وجود ندارد. فقط به‌طور یقیق می‌توان گفت که پیاده به حرم  آمدن، حرکتی تازه و متعلق به روزگار فعلی نبوده و از زمان‌های گذشته، مردم به حکم نذر یا از سر ارادت، سالک راه خراسان شده‌اند.

هر ساله در دهه پایانی ماه صفر، مواکب گوناگونی در جاده‌های ورودی مشهد برپا می‌شوند و افراد بسیاری به‌صورت خودجوش در این مسیر از جان و مال خود برای زوار علی‌ابن موسی الرضا(ع) خرج می‌کنند. خبرگزاری ایکنای خراسان‌رضوی به بازدید از چند موکب که در جاده ملک‌آباد مستقر هستند، پرداخته و با خادمان آنها گفت‌وگویی انجام داده است که در ادامه می‌خوانیم:

فعالیت زائرسرای «امام هادی(ع)» در سه دهه در سال

به سراغ زائرسرای «امام هادی(ع)» می‌رویم و با خادمان این زائرسرا گفت‌وگو می‌کنیم تا از فعالیت‌های خود برایمان بگویند.

یکی از خادمان این زائرسرا، در خصوص روند خدمت‌رسانی به زائران پیاده امام رضا(ع)، بیان می‌کند: مجموعه زائرسرای امام هادی(ع) در جاده قدیم نیشابور، رباط خاکستری واقع شده است و در این روزها به زائران پیاده امام رضا(ع) خدمت می‌کند. این موکب حدود بیست سال است که فعالیت و خدمت‌رسانی خود را با یک چادر کوچک آغاز کرده است و اکنون با ظرفیتی حدود 3 تا 4 هزار نفر اسکان و حدود 10هزار وعده غذایی به ارائه خدمت می‌پردازد. باتوجه به اینکه ظرفیت کار در این مکان فراهم شده است، خدمات جامع‌تری ارائه می‌شود که شامل غرفه‌های آرایشگاه، خیاط‌‌خانه، کودک و نوجوانان، درمانگاه و... می‌شود.

وی ادامه می‌دهد: این مجموعه به دلیل مراجعه بسیار زائران، آشپزخانه‌ای را با متراژ 1000 مترمربع فراهم کرده که ظرفیت پخت 15هزار غذا در هر وعده را در خود جای داده است. باتوجه به اینکه کاروان‌های مختلف در همه ایام سال به این موکب مراجعه می‌کنند، آغاز فعالیت رسمی این مجموعه با دیگر مواکب متفاوت است و در سه دهه فعالیت دارد که شامل دهه پایانی ماه صفر، دهه پایانی فاطمیه و ولادت حضرت زهرا(س) است که روزانه حدود 250 نفر در حوزه‌های مختلف این موکب به ارائه خدمت می‌پردازند.

دیگر خادم این زائرسرا اظهار می‌کند: این مجموعه مردم‌نهاد است و ارگان خاصی از آن حمایت نمی‌کند، بلکه بانیان و خیران بسیاری در این راستا همت دارند. البته در سال‌های اخیر نهادهای دولتی همچون شهرداری مشهد و سپاه پاسداران تجهیزاتی را برای حمایت و ایجاد زیرساخت‌های مناسب به موکب‌ها ارائه می‌دهند.

یکی از نکاتی که در این موکب بسیار ارزنده است، حضور خادمان در سن و سال‌های مختلف است. هنگامی که انسان متوجه این حجم از عشق و خدمت خالصانه افراد مختلف به خصوص قشر کودک و نوجوان می‌شود، در می‌یابد که این عشق فطری است و خداوند در ذات آدمی قرار داده است.

موکب «محبان الزهرا(س)»؛ موکبی با فراگیری یک کشور

به سراغ موکب «محبان الزهرا(س) می‌رویم و گفت‌وگوی خود را با خادمان و خدمت‌گذاران این موکب ادامه می‌دهیم.

یکی از خادمان در خصوص فعالیت عمده این موکب تصریح می‌کند: این موکب بیش از 10سال است که برای زائران خدمت‌رسانی می‌کند. یکی از خیران همین محدوده، این زمینی که اکنون در آن مستقر هستیم را به ما هدیه داده است و هر ساله در این محل برای ائمه معصومین(ع) خدمت‌رسانی انجام می‌دهیم. بنابراین حدود چهار سال است که در این محل مستقر هستیم و اسکان خود را در شهر ملک‌آباد و در این محل اکثراً خدمات بین‌راهی را انجام می‌دهیم و از اذان صبح فعالیت خود را آغاز می‌کنیم که تا اذان مغرب نیز ادامه دارد.

وی در خصوص نحوه ارائه خدمات و خادمان این موکب، بیان می‌کند: این موکب در کل کشور فراگیری دارد و افراد از همه شهرهای ایران برای خدمت به زوار علی‌ابن موسی الرضا(ع) در این موکب حاضر می‌شوند و در حد بضاعت خود، محصولاتی را برای این موکب به همراه خود می‌آورند. بنابراین حدود 200 نفر خادم در این مسیر خدمت می‌کنند و از استان‌هایی مانند تهران، لرستان، اصفهان، فارس و خراسان‌رضوی و سایر استان‌ها اکنون در این محل حاضر هستند که اسکان آ‌ن‌ها با آموزش و پرورش ملک‌آباد هماهنگ شده است و این افراد برای استراحت به‌صورت خانوادگی در مدارس حضور می‌یابند.‎‌

این خادم تهرانی ادامه می‌دهد: در سال گذشته حدود 24 نوع خدمت برای زوار ارائه شده که شامل خدمات متعددی است و آغاز فعالیت رسمی این موکب از 8 و 9 شهریورماه بوده است و پیک کار حدود 11 و 12 همین ماه است و این ارائه خدمات تا 29 صفر مصادف با 13 شهریورماه ادامه دارد. یکی از اتفاقاتی که از سال گذشته رخ داده، این است که مبدأ حرکت ملک‌آباد تعریف شده و این امر در روند پیاده‌روی تأثیر خوبی داشته است. یکی از فعالیت‌هایی که به‌صورت قوی در این موکب انجام می‌شود، تهیه هدیه برای کودکان و نوجوانان است. زیرا همین هدیه‌‌های کوچک، خاطرات بزرگی را در ذهن کودکان به یادگار می‌گذارد. همچنین این موکب در دیگر مناسبت‌های سال نیز فعال است و به خدمت‌رسانی می‌پردازد.

موکبی با ظرفیت اسکان 700 نفر

در ادامه همچنین پای صحبت‌های خادمان موکب «موسی بن جعفر(ع)» می‌نشینیم.

یکی از خادمان این موکب بیان می‌کند: این موکب در 17 کیلومتری جاده قدیم مشهد به ملک‌آباد واقع شده است و از سال 91 به ایفای نقش پرداخته است. موکب موسی بن جعفر(ع) پذیرای زائران پیاده در دهه آخر صفر است که شامل پذیرایی صبحانه، ناهار، شام و میان‌وعده است. ظرفیت شبانه حدود 700 نفر اسکان در این موکب وجود دارد که قسمت‌های اسکان دارای گرمایش از کف است و برای رفاه حال زائران امکانات را در اختیار آن‌ها می‌گذارد. همچنین قسمت دیگری در این موکب وجود دارد که حسینیه موکب است و برای مجالس عزای کاروان‌ها و مجالس برنامه‌ریزی شده خود موکب تعبیر شده است و اگر کمبود فضای خواب وجود داشته باشد، لوازم خواب برای زائران وجود دارد و در حسینیه استراحت می‌کنند.

وی ادامه می‌دهد: روزانه حدود 50 نفر خادم در موکب موسی بن جعفر(ع) حضور دارند و این موکب کاملاً مردمی است و افراد مختلفی از هیئت‌های مختلف در این موکب جمع شده‌اند و به ایفای خدمت می‌پردازند. پدران و مادران ما از گذشته معتقد بوده‌اند که هرگاه گره‌ای به کار افراد می‌خورد، روضه موسی بن جعفر(ع) کارگشا است و این بیت شعر از افراد قدیمی به یادگار مانده است: «مادر پدرهایمان هر گاه گره به کارشان می‌افتاد/ یک روضه موسی بن جعفر(ع) نذر می‌کردند.»

زهره ابراهیمی