کد خبر: ۴۲۶۸۰۰۴

تاریخ: ۰۶ اسفند ۱۴۰۳ - ۰۹:۴۷

در گفت‌وگو با ایکنا مطرح شد

گنجاندن آموزه‌های اخلاقی صحیفه سجادیه در کتاب‌های درسی

عضو هیئت علمی دانشگاه علوم و معارف قرآن کریم گفت: صحیفه سجادیه با آموزه‌های اخلاقی خود می‌تواند در کتاب‌های درسی مدارس و دانشگاه‌ها جایگاه ویژه‌ای داشته باشد که پیشنهاد می‌شود بخش‌هایی از دعاهای این کتاب در کتب درسی گنجانده شود که برای نسل جوان قابل فهم و کاربردی باشد.

کتاب صحیفه‌ سجادیه، مجموعه‌ای از دعاها و مناجات منسوب به امام چهارم شیعیان، امام سجاد(ع) است. صحیفه‌ سجادیه، مجموعه‌ای از ۵۴ دعا و نیایش است که امام سجاد(ع) املا کرده و امام باقر(ع) و برادرشان زید بن علی آن را در دو نسخه نوشته‌اند.

درخصوص این کتاب و مضامین آن خبرنگار ایکنای خراسان رضوی با محمدجواد توکلی خانیکی، عضو هیئت علمی دانشگاه علوم و معارف قرآن کریم گفت‌وگویی انجام داده است که در ادامه می‌خوانیم:

ایکنا ـ شاخص‌ترین دعاهای صحیفه سجادیه کدامند و در جامعه امروز چه کاربردی دارند؟

صحیفه سجادیه، مجموعه‌ای از دعاهای ناب است که مضامین گسترده‌ای را دربر می‌گیرد، این دعاها از سطحی عمیق و فراگیر برخوردارند و می‌توانند در شرایط مختلف زندگی انسان‌ها، به‌ویژه در مشکلات اقتصادی، اجتماعی و فردی راهگشا باشند. از میان دعاهای این کتاب، برخی مانند دعای هفتم که مقام معظم رهبری در دوران شیوع کرونا به آن اشاره کردند، بسیار شناخته‌ شده و مورد توجه قرار گرفته‌ است، این دعا، به‌ویژه در شرایط سخت و بحران‌های جهانی، مانند بحران کرونا، می‌تواند هم‌زمان هم به‌عنوان یک منبع روحی و هم به‌عنوان یک راهکار آرامش‌بخش در دل آشوب‌ها و اضطراب‌ها عمل کند.

همچنین در صحیفه سجادیه دعاهایی وجود دارد که به‌طور خاص به رفع مشکلات اقتصادی، اجتماعی و فردی اختصاص دارند، برای نمونه، دعای 29 در خصوص مشکلات اقتصادی و دعای 23 برای رفع بیماری‌ها و درخواست عافیت هستند که می‌توانند در شرایط امروزی مورد استفاده قرار گیرند، علاوه بر این، دعای 40 برای رفع ترس از مرگ و دعای 19 برای بارش باران و رفع خشکسالی از جمله دعاهایی هستند که در شرایط خاصی همچون بحران‌های زیست‌محیطی و اضطراب‌های فردی مفید و کارآمد هستند.

ایکناـ چه راهکارهایی برای استقبال بیشتر افراد از صحیفه سجادیه پیشنهاد می‌کنید؟

در دنیای امروز که بحران‌های اجتماعی، اقتصادی و فرهنگی متعددی را تجربه می‌کنیم، نیاز به منابع معنوی و فکری که بتواند راهگشای انسان‌ها در این مشکلات باشد داریم و یکی از منابع غنی و بی‌بدیل در این زمینه، صحیفه سجادیه است، کتابی که به‌ویژه در میان شیعیان، با آموزه‌های عمیق و متعالی خود می‌تواند گره‌گشای مشکلات فردی و اجتماعی باشد، از این‌رو، ضروری است که صحیفه سجادیه جایگاه ویژه‌ای در نظام آموزشی و رسانه‌ای کشور پیدا کند تا آثار آن در سطوح مختلف اجتماعی و فرهنگی بیش از پیش شناخته شود.

اولین گام در معرفی این کتاب ارزنده، گنجاندن آن در برنامه‌های درسی و آموزشی مدارس و دانشگاه‌ها است، صحیفه سجادیه با آموزه‌های اخلاقی و روحی خود می‌تواند در کتاب‌های درسی مدارس و دانشگاه‌ها جایگاه ویژه‌ای داشته باشد و در این راستا، پیشنهاد می‌شود بخش‌هایی از دعاهای این کتاب در کتب درسی گنجانده شود که به‌ویژه برای نسل جوان قابل فهم و کاربردی باشد، اگرچه همه دعاهای صحیفه سجادیه دارای کاربردهای فراوانی هستند، اما لازم است که با توجه به شرایط سنی و فرهنگی مخاطبان، بخش‌هایی از آنکه مفاهیم عمیق‌تری دارند، به صورت تدریجی و با توضیح و تفسیر دقیق معرفی شوند تا جوانان بتوانند بهتر آن‌ها را هضم کرده و در زندگی روزمره خود به‌کار گیرند.

در کنار نظام آموزشی، رسانه‌ها نیز می‌توانند نقش مهمی در معرفی صحیفه سجادیه ایفا کنند، صدا و سیما، به‌عنوان یکی از بزرگ‌ترین رسانه‌های عمومی کشور، باید به‌طور جدی به این کتاب بپردازد و برکات و آثار آن را در قالب برنامه‌های مختلف فرهنگی و اجتماعی به مخاطبان معرفی کند، رسانه‌های خصوصی نیز می‌توانند با تولید برنامه‌ها و مستندهایی در مورد صحیفه سجادیه، در معرفی این کتاب ارزشمند و آموزه‌های آن سهیم باشند.

علاوه بر رسانه‌ها، برگزاری همایش‌ها و سمینارهای علمی نیز می‌تواند به ترویج بیشتر صحیفه سجادیه کمک کند، به‌ویژه زمانی که همایش‌هایی در زمینه قرآن و نهج‌البلاغه برگزار می‌شود، باید در کنار آن‌ها به صحیفه سجادیه نیز پرداخته یا حتی سمینارهای مستقل در مورد این کتاب گرانقدر برگزار شود. وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی نیز می‌تواند با همکاری دانشگاه‌ها، پژوهشگران و اساتید مختلف، پروژه‌هایی را در سطح ملی برای معرفی صحیفه سجادیه آغاز کند، همچنین، می‌توان از فرصت‌های مذهبی مانند ماه مبارک رمضان، ایام محرم و سایر مناسبت‌های دینی برای ترویج دعاهای این کتاب استفاده کرد.

یکی از چالش‌های اصلی در مسیر ترویج صحیفه سجادیه، مهجور بودن این کتاب در بین  افراد است، اگرچه صحیفه سجادیه از یک میراث علمی و روحی ارزشمند برخوردار است، اما متأسفانه به دلایل مختلفی مانند کم‌توجهی به تاریخچه و شخصیت امام سجاد(ع)، این کتاب در میان اقشار مختلف جامعه به‌ اندازه کافی شناخته نشده است که برای رفع این مشکل، باید شناخت عمیق‌تری از شخصیت‌های اهل بیت(ع)، به‌ویژه امام سجاد(ع)، در جامعه ایجاد شود، زیرا اگر افراد به درستی امام خود را بشناسند و شخصیت والای ایشان را درک کنند، قطعاً با رغبت بیشتری به سخنان و دعاهای ایشان توجه خواهند کرد.