کد خبر: ۴۲۸۰۳۷۷

تاریخ: ۱۵ ارديبهشت ۱۴۰۴ - ۱۱:۰۶

وزیر علوم:

کرامت در اخلاق اسلامی منبعی مهم برای اخلاق‌الله است

حسین سیمایی‌ صراف گفت: کرامت در اخلاق اسلامی یک منبع بزرگ و مهم برای تخلف و اخلاق‌الله است، کسی که کرامت و عزت داشته باشد از ناملایمات دنیا ضربه نمی‌خورد، آدمی که برای خود شخصیت قائل نباشد برای شما و جامعه شخصیت قائل نیست و بترسید از کسانی که برای خود کرامت قائل‌ نیستند.

به گزارش ایکنا از خراسان رضوی، حسین سیمایی‌صراف، وزیر علوم، تحقیقات و فناوری، امروز ۱۵ اردیبهشت‌ماه در افتتاحیه اجلاسیه ششمین کنگره جهانی امام رضا(ع) که در محل تالار قدس حرم مطهر رضوی برگزار شد، اظهار کرد: عنوان این کنگره از مفاهیم مهم و دغدغه‌های جدی بشر است. بشر بعد از دو جنگ جهانی خانمان‌سوز به فکر برقراری صلح جهانی افتاد و منبع ارزش‌ها، عدالت، آزادی، تعیین سرنوشت و غیره شد.

وی اهمیت و جایگاه رفیع این مفهوم که به‌عنوان کنگره انتخاب شده است را ناشی از اهمیت آن در اندیشه معاصر دانست و افزود: اگر بتوانیم در رابطه با کرامت تعیین تکلیف کنیم، تکلیف ما در رابطه با بسیاری از فروع روشن می‌شود، تحلیل و تأمل در کرامت و اجتهاد در آن تکلیف ما را در بسیاری از فرصت‌ها مشخص می‌کند.

وزیر علوم گفت: در مورد کرامت ذاتی برای ما که با منطق آشنا هستیم سؤال می‌شود که به صورت ذاتی از چه نوع است؟! در ادبیات غربی راجع‌به ذاتی به مفهومی که ما می‌شناسیم بحثی ندیدم و در یک جمع‌بندی بیان می‌شود که مقصود از ذاتی این است که یک سری از حقوق به انسان و ما هو انسان متعلق است، یعنی به انسان فارغ از نژاد، جنسیت و زبان متعلق است و لازمه این مفهوم ایجاد «برابری» است و همه در برابر یک‌سری از حقوق بنیادی برابر هستند و از یک سلسله حقوق برخوردارند.

سیمایی‌صراف بیان کرد:  نکته جالب در اندیشه اسلامی این است که ما یک کرامت اکتسابی نیز داریم، به این منظور که کرامت به ذاتی و اکتسابی تقسیم شده، یعنی بر اثر تقوا به آن افزوده می‌شود. یک اندیشه می‌گوید کرامت ذاتی داریم، اما با عصیان از انسان سلب می‌شود و اگر توانستیم کرامتی مقابل این موضوع برای انسان قائل شویم در این صورت کرامت اصل حاکم می‌شود.

وی اظهار کرد: ما دلیل ایجابی و سلبی صریح برای کرامت ذاتی پیدا نمی‌کنیم، اما با تحلیل متن‌ها به نظر من در اندیشه اسلامی می‌توانیم قائل به کرامت شویم. علامه طباطبایی می‌فرمایند مخاطب تکریم عموم انسان‌ها اعم از مؤمن، کافر و فاسق است و آدمی به دلیل موهبت عقل تکریم شده است، برخی از اندیشمندان در تکمیل این استدلال بیان کردند کرامت تکوینی است و آنچه که بشر در زندگی روزمره به آن نیازمند است کرامت تشریعی است و از کرامت تکوینی، کرامت تشریعی را نتیجه گرفتند.

وزیر علوم با اشاره به بزرگواری شخصیت پیامبر اکبر(ص) بیان کرد: «ما برای هر تشنه‌ای اگر سیراب کنیم پاداش داریم» و روایتی است که در فقه هزاران صفحه به خود اختصاص داده است. صدقه و احسان به غیر مسلمان جایز است، با این استدلال که این‌ها انسان هستند و دلیل عقل می‌تواند به ما کمک کند زیرا ما قائل به حسن و قبح هستیم.

سیمایی‌صراف گفت: سلب حقوق طبیعی ظلم است، زیرا کرامت به‌عنوان یک حق محسن است. اجماع جهانی بر این است که کرامت انسانی مورد توافق عقلا است و می‌شود ادعا کرد از مصادیق بارز بیان عقلای امروز کرامت است. کرامت انسانی خواه از خاستگاه فلسفی یا منشأ قراردادی داشته باشد تاکنون خیرات فراوانی برای اندیشه انسان معاصر داشته است.

وی بیان کرد: کرامت در اخلاق اسلامی یک منبع بزرگ و مهم برای تخلف و اخلاق‌الله است، کسی که کرامت و عزت داشته باشد از ناملایمات دنیا ضربه نمی‌خورد، آدمی که برای خود شخصیت قائل نباشد برای شما و جامعه شخصیت قائل نیست، بترسید از کسانی که برای خود کرامت قائل‌ نیستند. کرامت علاوه بر اینکه می‌تواند منبع مثمری برای ارزش‌ها باشد منبع مهمی برای اخلاق است. امروز در دنیا یک رژیم غاصب و اشغالگر، رژیمی که اگر صدبار دیگر عضو سازمان ملل شود افکار عمومی آن را بعنوان یک دولت نمی‌پذیرند، با حمایت استکبار جهانی همه موازین حقوق بشر را نقض کرد، به طوری‌که امروز اجماع جهانی علیه آن ایجاد شده است.

وزیر علوم گفت: به برکت این ایام از خداوند می‌خواهیم به مسلمانان غیرت و وحدت بیش از پیش عنایت کند تا این رژیم اشغالگر را تنبیه کرده و حقوق مردم مظلوم از این رژیم اشغالگر پس بگیرد.

همچنین رضا رمضانی، رئیس مجمع جهانی اهل بیت(ع) نیز در این کنگره اظهار کرد: در آموزه‌های قرآن و اهل بیت(ع) ما دو اصل ایجابی و دو اصل سلبی داریم و کرامت یکی از مهم‌ترین معارف انبیا الهی است.

وی افزود: ائمه بزرگ‌ترین منادیان کرامت و عدالت بودند و پیامبر(ص) حوزه کرامت را تکمیل کرد. در اولین آیات که بر پیامبر نازل شد، خداوند خود را «رب اکرم» معرفی کرده و همه فرشتگان، قرآن و پیامبر خود را کریم معرفی می‌کند.

رئیس مجمع جهانی اهل بیت(ع) گفت: در سوره اسرا خداوند فرموده است «وَ لَقَدْ کَرَّمْنا بَنِی آدَمَ‌» و چه بسا که این کرامت ذاتی و تکوینی باشد، یعنی تکوینا خداوند به انسان این جایگاه را بخشید. در سوره حجرات اشاره شده که بشر از این ظرفیت تکوینی باید بهره‌مند شوند و نظام تشریعی منطبق بر نظام تکوین است و انسان است که می‌تواند کرامت را در خود محقق کند.

رمضانی بیان کرد: اگر مجموعه این استعدادها به فعلیت برسد، انسان مظهر صفات خواهد شد و در جامعه ظهور و بروز پیدا می‌کند. تعبیری که در روایت آمده «انما بعثت مکارم الااخلاق» اهمیت حوزه کرامت را بیان می‌کند. محاسن در ارتباط انسان با دیگران است، اما مکارم بعد معنوی و معیار انسانیت است.

وی تصریح کرد: کرامت شدت و ضعف دارد که بالاترین آن را ائمه معصوم دارند که نگاه کنش‌گرانه در حوزه تربیت و تعلیم دارند، زیرا دغدغه جهل مردم را دارند و انبیا بشر را از انسان حسی به انسان عقلی و شهودی دعوت می‌کنند و حدود ۳۰۰ آیه در رابطه با تعقل و تفکر وجود دارد.

رئیس مجمع جهانی اهل بیت (ع) بیان کرد: معتقد هستیم که همه ادیان عقلانیت را به‌عنوان یک پایه قرار می‌دهند و با روح عقلانیت دینی باید دین عقلانی را به بشر معرفی کنیم. اگر به زبان عقل و فطرت توجه کنیم، دین و اسلام فرا عصری خواهد شد.،قرآن یک زبان محاوره دارد که عربی است و یک زبان فطرت و عقل دارد.

رمضانی ادامه داد: کرامت بحث‌ مهمی در نظام دینی و اسلام است، پیامبر در تعبیری از حضرت علی (ع) می‌فرماید باید از محاسن به مکارم برسید، با نیکی به محاسن اخلاقی می‌توان در مسیر مکارم قرار گرفت و انسان اگر می‌خواهد جایگاه امامت را به عهده گیرد باید اول خود را تربیت کند.

وی با بیان حدیثی از امام رضا(ع) گفت: معتقدیم با سلوک علمی و عملی می‌توان به کرامت رسید و دنیا را با این معارف بهشت کنیم. امام رضا(ع) می‌فرماید: «عقل بشر کامل نمی‌شود مگر اینکه ۱۰ خصلت داشته باشد»، این کرامت در قلب مطرح نشده است، آنچه در قلب است کرامت واکنشی است نه کنشی. دین نسبت به کرامت نگاه کنشی دارد تا انسان‌ها نگاه کریمانه داشته باشند و انسانی که تلاش کرد خود را تربیت کرد، نتیجه می‌شود که از او فقط خیر انتظار است. شریعت پلکانی است که بشر همواره به آن برای رسیدن به قله نیازمند است.

رئیس مجمع جهانی اهل بیت(ع) ادامه داد: در کجا دیده‌اید که کمِ خوبی را زیاد ببینند و زیادِ بدی را کم ببینند؟ انسان مظهر علمی حق تعالی است که می‌خواهد با اسما الهی مأنوس شود، در کجا معارف بشری این موارد پیدا خواهد شد؟ اگر انسان ذلیل در خانه خدا باشد بهتر از آن است که عزیز در نزد دشمنان باشد و این موارد بخشی از اوصاف کریمانه انسان است که شامل یک مؤمن عاقل و اهل شهود است.

رمضانی با اشاره به حوادث غزه گفت: بیش از ۵۰ هزار انسان در غزه کشته شده و افرادی که دم از حقوق بشر می‌زنند، سکوت کرده‌اند. امروزه در دنیا از حقوق حیوانات خیلی کتاب‌ها نوشته شده است، اما ببینید افرادی که از حقوق حیوانات حرف می‌زنند، نسبت به حقوق انسان‌ها سکوت کرده و تنها ابراز نگرانی می‌کنند.