کد خبر: ۴۲۹۸۷۸۵

تاریخ: ۱۷ مرداد ۱۴۰۴ - ۱۰:۱۷

سخن استوار، بیان عادلانه و انتقال حکیمانه؛ سه رکن رسانه مؤمنانه

مدیر رسانه و ارتباطات حوزه علمیه خراسان گفت: سخن استوار، بیان عادلانه و انتقال حکیمانه پیام، سه رکن رسانه مؤمنانه است و رسانه‌ای که متعهد به این اصول باشد، نه گرفتار تحریف می‌شود، نه در دام یک‌جانبه‌گرایی می‌افتد و نه با الفاظ خام و سطحی، پیام را می‌سوزاند.

حجت‌الاسلام والمسلمین احسان کفشدارطوسی، مدیر رسانه و ارتباطات حوزه علمیه خراسان در گفت‌وگو با ایکنا درخصوص رسانه و رسالت آن اظهار کرد: در جهان پرآشوب امروز که رسانه‌ها مهم‌ترین ابزار شکل‌دهی به افکار عمومی و هدایت یا انحراف جامعه محسوب می‌شوند، بیش از هر زمان دیگری نیاز به رسانه‌ای با ایمان، تعهد و بینش الهی احساس می‌شود، رسانه‌ای که ترجمان آیه‌ شریفه «یُبَلِّغونَ رِسالاتِ اللَّهِ وَ یَخْشَوْنَهُ» باشد، یعنی در دل طوفان اطلاعات و امواج تبلیغاتی، پیام‌رسانی را با خشیت و تقوای الهی درآمیزد و در مسیر هدایت و حقیقت‌گویی، نه هیاهو و تحریف، گام بردارد.

وی ادامه داد: رسانه مؤمنانه تنها یک ابزار اطلاع‌رسانی نیست، بلکه سنگری برای دفاع از حقیقت، صداقت و کرامت انسانی است. چنین رسانه‌ای باید امیدآفرین، حقیقت‌گو و دشمن‌شناس باشد، نه پژواک صدای دشمن یا بازیچه دست قدرت‌های رسانه‌ای سلطه‌گر. آن‌چه رسانه مؤمنانه را از سایرین متمایز می‌سازد، التزام به اصول قرآنی و اخلاقی در تولید و انتشار محتواست، اصولی که ریشه در کلام وحی دارد و مرز آن را از دروغ‌پردازی، شایعه‌سازی و تحریف جدا می‌سازد.

مدیر رسانه و ارتباطات حوزه علمیه خراسان بیان کرد: قرآن کریم در آیات متعددی، مسئولیت خطیر اهل رسانه را گوشزد می‌کند. وقتی می‌فرماید: «فَتَبَیَّنوا»، به اهل خبر هشدار می‌دهد که پیش از نشر هرگونه خبری، باید از صحت و سند آن اطمینان حاصل کنند. انتشار سخن بی‌پایه و ناآزموده، همانند پرتاب تیر در تاریکی است که ممکن است جان بی‌گناهی را نشانه رود و پشیمانی‌ به‌بار آورد که جبران‌ناپذیر است. همچنین خداوند در آیه‌ای دیگر می‌فرماید: «وَ لَا تَقْفُ مَا لَیْسَ لَکَ بِهِ عِلْمٌ»؛ یعنی به‌دنبال آنچه از آن آگاهی نداری مرو. این آیه، نهی روشنی است از گمانه‌زنی، پیش‌داوری و سخن‌پراکنی بی‌پشتوانه، مسائلی که امروز، گریبان‌گیر بسیاری از رسانه‌ها شده و اخلاق رسانه‌ای را به ورطه سقوط کشانده است.

کفشدارطوسی افزود: رسالت رسانه دینی، بسیار فراتر از نقل صرف اخبار یا بازتاب تحولات روزمره است، چنین رسانه‌ای باید همان‌گونه که قرآن می‌خواهد، داعی الی‌الخیر باشد؛ دعوت‌کننده به ارزش‌های الهی و انسانی و بازدارنده از فساد، ظلم، تبعیض و بی‌عدالتی. تبلور امر به معروف و نهی از منکر، نه فقط در مضمون و پیام، بلکه در لحن گفتار، زبان تصویر، انتخاب تیتر، ترکیب واژگان و حتی زاویه دوربین دیده شود. رسانه‌ای که داعیه ایمان دارد، نمی‌تواند در قالب و محتوا، خود را تسلیم الگوهای رسانه‌های غرب‌زده یا منفعت‌طلب کند.

وی در ادامه گفت: امیرالمؤمنین علی(ع) در کلامی ژرف فرمودند: «اِعْلَمُوا أَنَّکُم مَسْئولُونَ حَتَّی عَنِ الْبِقاعِ وَ الْبَهائِمِ؛ انسان در برابر کوچک‌ترین اجزای خلقت نیز مسئول است.» این سخن بلند، نشان می‌دهد که رسانه دینی حتی در انتخاب یک تصویر، یک واژه، یا یک لحن ساده نیز مسئولیت دارد و باید پاسخ‌گو باشد.

مدیر رسانه و ارتباطات حوزه علمیه خراسان بیان کرد: در مقابل این رویکرد، رسانه‌های معاند و فریب‌کار با بهره‌گیری از شگردهایی چون «زُخرُف القول»، یعنی آراستن سخن باطل با ظاهر فریبنده، افکار عمومی را مسموم می‌کنند. آن‌ها در لوای الفاظ زیبا و احساسات‌برانگیز، حقیقت را واژگونه جلوه می‌دهند و مسیر باطل را به جای راه حق می‌نشانند، اما قرآن در سوره انبیاء، خبرنگار مؤمن را به حضرت ابراهیم(ع) تشبیه می‌کند که با شجاعت، پرده از چهره‌ بت‌سازان برداشت و در برابر انبوه دروغ‌پردازی‌ها ایستاد. این الگو، برای همه‌ اهل رسانه‌ای که خود را متعهد به ارزش‌های توحیدی می‌دانند، یک معیار عملی است.

کفشدارطوسی افزود: در این میان، خطر بزرگ دیگری که جامعه رسانه‌ای را تهدید می‌کند، پیروی از گمان، پیش‌داوری و شایعه است. قرآن هشدار می‌دهد: «إِنَّ بَعْضَ الظَّنِّ إِثْمٌ»؛ برخی از گمان‌ها، گناه‌ هستند. هنگامی‌که رسانه‌ای بدون تحقیق و آگاهی، تنها بر پایه شنیده‌ها یا حدس‌ها خبرسازی می‌کند، نه‌تنها به بی‌راهه می‌رود، بلکه جامعه‌ای را نیز به هلاکت می‌کشاند. چنین روندی، مانند دیدن سراب در بیابان و پنداشتن آن به جای آب است، گمراهی‌ای که حاصلش فتنه، بدبینی، تشویش افکار و آسیب به اعتماد عمومی است.

مدیر رسانه و ارتباطات حوزه علمیه خراسان اظهار کرد: در برابر این تهدیدها، قرآن برای اهل رسانه، نسخه‌ای روشن و راهبردی ارائه می‌دهد؛ نسخه‌ای که از «قُولُوا قَوْلًا سَدِیدًا» آغاز می‌شود و به «کُونُوا قَوَّامِینَ بِالْقِسْطِ» می‌رسد. سخن استوار، بیان عادلانه و انتقال حکیمانه پیام، سه رکن رسانه مؤمنانه است و رسانه‌ای که متعهد به این اصول باشد، نه گرفتار تحریف می‌شود، نه در دام یک‌جانبه‌گرایی می‌افتد و نه با الفاظ خام و سطحی، پیام را می‌سوزاند.

وی در پایان گفت: در نهایت باید گفت رسانه، سلاحی است با دو لبه‌ی متضاد که اگر در راه باطل به‌کار گرفته شود، ابزار فتنه، فساد، ناامیدی و سیطره خواهد بود، اما اگر در مسیر حق قرار گیرد، چراغ هدایت، منادی عدالت و واسطه‌ بیداری و نجات ملت‌ها خواهد شد. رسانه مؤمنانه، نجات‌بخش است، نه مخدّر، افق‌گشا است، نه تیره‌ساز و تا زمانی که به قرآن، سنت و عقلانیت مؤمنانه پایبند باشد، می‌تواند تبلور رسالت الهی در عصر ارتباطات باقی بماند.