کد خبر: ۴۳۰۴۸۲۷

تاریخ: ۲۲ شهريور ۱۴۰۴ - ۲۰:۵۱

الگوی کشاورزی و خدمات اجتماعی در موقوفات گوهرشاد بیگم و عبدالله رضوی

در بازدید جمعی از خبرنگاران از موقوفات گوهرشاد بیگم و عبدالله رضوی میرزای ناظر، مدیران این موقوفات ضمن معرفی فعالیت‌های کشاورزی، دامپروری، شیلات و باغداری، از برنامه‌های آموزشی، رفاهی و درمانی برای ایتام و مردم منطقه سخن گفتند؛ اقداماتی که تلاش دارند الگویی برای مدیریت پایدار وقف در کشور باشند.

به گزارش ایکنا از خراسان رضوی، امروز 22 شهریورماه، در بازدید جمعی از خبرنگاران از دو موقوفه گوهرشاد بیگم و موقوفه عبدالله رضوی میرزای ناظر به مناسبت هفته وقف، فعالیت‌ها و دستاوردهای این موقوفات تشریح شد.

محمدرضا جنگی، مدیر موقوفه گوهرشاد بیگم، گفت: سایت فیانی با مساحتی بالغ بر ۱۰۳ هکتار، توانسته زنجیره تولید را به معنای واقعی از ابتدا تا انتها تا رسیدن به دست مصرف‌کننده محقق کند. این زمین ۱۰۳ هکتاری با توجه به موقعیت استراتژیک در منطقه شاندیز، یک رشته قنات با قدمتی بیش از ۶۰۰ سال دارد.

وی افزود: مادرچاه این قنات در باغ بیلدق طرقبه قرار دارد که پنج کیلومتر با این مکان فاصله دارد. طی دو سال گذشته لایروبی این قنات انجام شده و منابع آبی احیا گردیده است. همچنین در انتهای زمین، دو استخر ذخیره آب با ظرفیتی بیش از ۹۲ هزار مترمکعب احداث شده که علاوه بر ذخیره‌سازی، برای پرورش ماهی کپور، اصلاح زیرساخت‌ها و آبیاری قطره‌ای نیز استفاده می‌شود.

مدیر موقوفه گوهرشاد بیگم درباره سالن دامداری این موقوفه گفت: چند سال پیش سالنی به مساحت ۲۴۰۰ متر برای پرورش دام سبک احداث کردیم که اکنون ۱۵۰۰ رأس دام مولد در آن نگهداری می‌شود. این سالن در شش‌ماهه نخست سال فعال نیست زیرا در این مدت ذرت علوفه‌ای بسته‌بندی می‌کنیم. این محصول در شش‌ماهه نخست برداشت و سیلو می‌شود و در شش‌ماهه دوم بسته‌بندی و به بازار عرضه می‌گردد. ذرت علوفه‌ای هم برای دام سبک و هم دام سنگین مصرف می‌شود؛ بخشی در دامداری استفاده و بخش دیگر بسته‌بندی شده و در مزرعه به‌صورت خام موجود است.

وی با بیان اینکه سالانه سه هزار تن ذرت علوفه‌ای در سالن دامداری بسته‌بندی می‌شود، افزود: پیش‌بینی ما برای امسال بسته‌بندی حدود ۱۰ هزار تن در استان است تا بتوانیم تعادل قیمتی در مصرف خوراک دام برقرار کنیم. چراکه ذرت علوفه‌ای محصولی ارزان است و واسطه‌ها معمولاً روی قیمت آن مانور می‌دهند. بنابراین با افزایش عرضه، شکست قیمت ایجاد می‌کنیم و این اقدام منافع مادی و معنوی برای موقوفه به همراه دارد.

جنگی ادامه داد: در این موقوفه به جای یونجه از خارشتر استفاده می‌کنیم. بذر خارشتر در بیابان پاشیده شده و با بارش باران سبز می‌شود. این گیاه هفت برابر یونجه پروتئین دارد و استفاده از آن هزینه‌ها را به حداقل می‌رساند.

وی با اشاره به لایروبی قنات افزود: به دلیل افزایش منابع آبی، تولید سالانه ما بیش از نیاز مجموعه است. همچنین زنجیره تولید ذرت علوفه‌ای از کاشت تا بسته‌بندی تکمیل شده و سالانه سه هزار تن ذرت بسته‌بندی و به دامداران عرضه می‌شود. علاوه بر این، سالانه ۶۰ تن گوشت قرمز نیز تولید و عرضه می‌کنیم. موقوفه گوهرشاد دو سایت دیگر در محسن‌آباد و روستای کابو دارد که در آن‌ها فعالیت‌های شیلات و تولید میوه انجام می‌شود؛ به‌طوری‌که سالانه ۶۰ تن ماهی و حدود ۱۰۰ تن میوه و تره‌بار عرضه می‌گردد.

مدیر موقوفه گوهرشاد بیگم با اشاره به تغییر الگوهای کشت گفت: در راستای صرفه‌جویی در مصرف آب، محصولاتی مانند گوجه‌فرنگی و هندوانه را از الگوی کشت خارج کرده و به سمت گیاهان کم‌آب‌بر رفته‌ایم. در بخش باغات نیز کشت درخت توت را جایگزین کرده‌ایم. امسال از ۲۵۰ اصله درخت توت، یک سالن نوغان‌داری فعال شد که ۴۵ نفر در بهار در آن مشغول به کار بودند و محصول نهایی به تولید پیله ابریشم منجر شد. اکنون نیز فرآوری نخ ابریشم در تربت جریان دارد. هدف موقوفه تبدیل شدن به الگوی کشت محصولات کم‌آب‌بر است.

پیش‌بینی تولید ۱۲۰ تن ذرت علوفه‌ای در سال جدید

در ادامه، کریم‌زاده، مسئول ستاد انتخاب نمونه‌های استان خراسان رضوی در بخش کشاورزی اظهار کرد: روند انتخاب نمونه‌های بخش کشاورزی بدین‌گونه است که کشاورز یا بهره‌بردار ابتدا در شهرستان فرم شرکت پر می‌کند. در هر شهرستان، برای هر محصول رکورد خاصی تعیین شده است؛ به‌طور مثال در ذرت علوفه‌ای رکورد بالای ۱۰۰ تن باید ثبت شود تا رکوردگیری انجام گیرد.

وی افزود: در استان، در ۹۹ رشته مختلف زراعت میان کشاورزان رقابت وجود دارد که انگیزه آنان را برای افزایش تولید و ایجاد اشتغال بالا می‌برد. مزرعه ذرت موقوفات که تحت اجاره آقای هادی یوسف‌زاده است، در رقابت استانی حضور دارد و پیش‌بینی ما تولید ۱۲۰ تن ذرت علوفه‌ای است. یکی از ملاک‌های انتخاب مزرعه برتر، جوان‌گرایی است که آقای یوسف‌زاده این ویژگی را دارند.

۹۰۰ رأس دام مولد در موقوفه عبدالله رضوی

در بخش دیگری از بازدید، علی‌پور، کارشناس دامپروری موقوفه عبدالله رضوی گفت: محوریت دامداری این موقوفه پرورش نژاد افشاری است. با استفاده از اصلاح نژادی توانسته‌ایم ژن دوقلوزایی را در این دام تا حدودی تثبیت کنیم. همچنین در حال اجرای پروژه پرورش دام دومنظوره شیری و گوشتی هستیم. در مجموع ۹۰۰ رأس دام مولد در این موقوفه نگهداری می‌شود.

تولید ۱۸۵ تن در هکتار گوجه‌فرنگی در موقوفه عبدالله رضوی

وی در بازدید از مزرعه ۱۴ هکتاری گوجه‌فرنگی افزود: با توجه به کاهش منابع آبی و وابستگی این مجموعه به آب‌های سطحی، آب مزرعه از رودخانه شاندیز تأمین و ذخیره می‌شود. امسال در این مزرعه ۱۸۵ تن در هکتار گوجه‌فرنگی تولید شد. همچنین پیاز زرد طلایی و پیاز قرمز نیز کشت شده و رکورد تولید ۱۲۵ تن در هکتار به دست آمده است.

در ادامه سیدمحمد هاشمی، مسئول اجرای نیات واقف و مدیر موقوفه عبدالله رضوی گفت: در این موقوفه پرورش ماهی قزل‌آلا از نسل آکولند فرانسه انجام می‌شود. سالانه ۵۰ تن ماهی تولید و عرضه می‌گردد. رشد این ماهی‌ها از وزن ۱۰ گرم تا ۵۰۰ گرم در طی پنج ماه صورت می‌گیرد و سپس به وزن یک کیلو می‌رسند.

وی افزود: سالن حدواسط این مجموعه به تبدیل تخم ماهی به نوزاد اختصاص دارد. پیش‌تر تخم ماهی خریداری می‌شد اما اکنون با برنامه‌ریزی موقوفه، این کار در داخل مجموعه انجام می‌شود.

مدیر موقوفه عبدالله رضوی در بازدید از دبیرستان شبانه‌روزی متوسطه اول این موقوفه گفت: برای دانش‌آموزان این مدرسه برنامه‌های متنوع دینی و تفریحی برگزار می‌کنیم. همچنین حضور روانشناس در این مجموعه بسیار مهم است زیرا به‌طور منظم وضعیت رفتاری و روانی دانش‌آموزان بررسی می‌شود تا مشکلات احتمالی در همان سنین شناسایی و برطرف گردد.

وی تأکید کرد: آمادگی پذیرش تعداد بیشتری از ایتام را در این موقوفه داریم و انتظار می‌رود خبرنگاران در اطلاع‌رسانی این موضوع همراهی کنند. در این مدرسه مهارت‌هایی مانند پیرایش، تعمیر موبایل و کامپیوتر و مهارت‌های دیگر به دانش‌آموزان آموزش داده می‌شود که نقش مهمی در استعدادیابی و تقویت مهارت آنان دارد.

لازم به ذکر است خبرنگاران در جریان بازدید از این مدرسه، از اتاق‌ها و کلاس‌های مختلف از جمله اتاق پیرایش، اتاق مطالعات، کلاس ریاضی و کلاس‌های ورزشی بازدید کردند. در هر کلاس معلمان با روش‌های نوآورانه و برنامه‌ریزی‌شده به آموزش می‌پرداختند که در سطح کشور کم‌نظیر است.

در پایان، هادی بیژن‌نژاد، مدیر درمانگاه عبدالله رضوی میرزای ناظر، درباره فعالیت‌های این درمانگاه، اظهار کرد: این مرکز در سال ۱۳۶۴ تأسیس شد و خدمات گسترده‌ای به مردم ارائه کرده است. در آن زمان امکانات حمل‌ونقل محدود بود و وجود این درمانگاه نقشی مؤثر ایفا کرد. اکنون روستاهای مختلف تحت پوشش این درمانگاه هستند و خدمات درمانی یارانه‌ای با تخفیف‌های حداقلی یا کامل بر اساس شرایط افراد ارائه می‌شود.

وی درباره بخش‌های مختلف درمانگاه افزود: در حال حاضر خدمات عمومی متنوعی از جمله دندان‌پزشکی، مامایی، پرستاری، زنان، تغذیه و ... در این مرکز به مردم ارائه می‌شود.