کد خبر: ۴۳۲۰۴۱۸

تاریخ: ۱۱ آذر ۱۴۰۴ - ۱۲:۰۹

پژوهشگر حوزه علمیه مطرح کرد

بی‌توجهی به ارزش‌های اخلاقی؛ از مهم‌ترین تهدیدهای فرهنگی امروز

حجت‌الاسلام والمسلمین محمد الهی خراسانی گفت: مصرف‌گرایی، کم‌رنگ‌شدن قناعت، بی‌توجهی به ارزش‌های اخلاقی و کاهش حساسیت اجتماعی نسبت به ناهنجاری‌ها از مهم‌ترین تهدیدهای فرهنگی امروز است و ادامه این روند جامعه را با مشکلات گسترده روبه‌رو می‌کند.

به گزارش ایکنا از خراسان‌رضوی، حجت‌الاسلام والمسلمین محمد الهی خراسانی، استاد و پژوهشگر حوزه علمیه در نشستی با عنوان «تهدیدهای فرهنگی و نقش خواص جامعه» که شامگاه 10 آذرماه در مسجد و مجتمع فرهنگی چهارده معصوم(ع) مشهد برگزار شد، اظهار کرد: فرهنگ فضایی است که انسان در آن تنفس می‌کند و شامل مجموعه‌ای از باورها، ارزش‌ها و رفتارهای رایج جامعه است که مستقیماً بر انگیزه‌ها، تصمیم‌ها و شیوه زندگی افراد تأثیر می‌گذارد. نماز جماعت، مجالس مذهبی، نوع‌دوستی و کمک‌های مردمی نمونه‌هایی از جلوه‌های مثبت فرهنگی‌اند، اما در کنار این ظرفیت‌ها، تهدیدهایی نیز وجود دارد که نباید نادیده گرفته شوند.

وی یکی از آسیب‌های ریشه‌دار جامعه را احساس خودتحقیری دانست و افزود: این حس سبب می‌شود برخی، داشته‌های ملی و فرهنگی خود را کوچک بشمارند و در مقابل، بیگانگان را بی‌دلیل برتر تصور کنند که این نگاه نتیجه‌ سال‌ها سلطه حکومت‌های استبدادی در گذشته است.

الهی خراسانی کمرنگ‌شدن فرهنگ قناعت را یکی از تهدیدهای جدی خواند و گفت: نسل‌های گذشته با امکانات محدود، زندگی‌های گسترده و پربرکتی تشکیل می‌دادند، درحالی‌که امروز بسیاری از جوانان به‌دلیل توقع‌های بالا در تأمین جهیزیه، لوازم منزل و هزینه‌های ازدواج، توان تشکیل خانواده ندارند. مصرف‌گرایی، تجملات و رقابت‌های ظاهرسازانه در سال‌های اخیر به شکل نگران‌کننده‌ای گسترش یافته و این روند مستقیماً بر کاهش نرخ ازدواج و فرزندآوری تأثیر گذاشته است.

وی با اشاره به رواج خریدهای سنگین، لوازم لوکس و هزینه‌های تشریفاتی افزود: تبلیغات رسانه‌ای در تقویت نگاه مصرف‌گرایانه مؤثر است و باید مراقب باشیم، چراکه رفتارهای ما بر فرهنگ فرزندان‌مان اثر مستقیم دارد، همان‌گونه که رفتار پدران و مادران گذشته، نسل آن روزگار را تربیت می‌کرد.

بی‌تفاوتی نسبت به ناهنجاری‌ها؛ زنگ خطری برای جامعه

این پژوهشگر حوزه علمیه گفت: با توجه به سابقه تاریخی مردم ایران در دفاع از ارزش‌های دینی، امروز بی‌تفاوتی نسبت به ناهنجاری‌های آشکار، پیامدهای خطرناکی دارد و اگر حساسیت اجتماعی کاهش یابد، آسیب‌ها به‌سرعت به بحران‌های غیرقابل مدیریت تبدیل می‌شود و مسئولیت ریش‌سفیدان و بزرگ‌ترهای خانواده‌ها این است که با یک تذکر دلسوزانه، مانع از ادامه یک ناهنجاری شوند. بی‌تفاوتی، نه‌تنها به فرد آسیب می‌زند، بلکه جامعه را نیز در معرض تهدید قرار می‌دهد.

الهی خراسانی به وظیفه خواص از جمله معتمدان محلی، فعالان فرهنگی و افراد مورد رجوع جامعه اشاره و بیان کرد: این افراد باید در برابر آسیب‌های فرهنگی حساس باشند و با رفتار درست، مطالبه‌گری و پیگیری قانونی، مانع ترویج بی‌عفتی و بی‌نظمی اجتماعی شوند.

وی با بیان اینکه اگر امروز نسبت به آسیب‌ها واکنش نشان ندهیم، فردا با بحران‌های عمیق‌تری روبه‌رو خواهیم شد، افزود: کاهش غیرت اجتماعی، رواج هنجارشکنی، مصرف‌گرایی شدید و بی‌اعتنایی به حریم خانواده، بنیان فرهنگی جامعه را تهدید می‌کند. در بسیاری از کشورهای مدعی آزادی، برخورد با هنجارشکنی بسیار سخت‌گیرانه‌تر از ایران است، اما در کشور ما گاهی پلیس به دلیل فشارهای رسانه‌ای و سیاسی، از انجام وظیفه خود بازمی‌ماند.

این پژوهشگر حوزه علمیه گفت: خواص و فعالان فرهنگی باید مسئولیت‌پذیری خود را افزایش دهند و خانواده‌ها نسبت به تربیت فرزندان، سبک زندگی و مقابله با هزینه‌های اضافی هوشیار باشند. اگر مردم، خواص و مسئولان به‌درستی نقش خود را ایفا کنند، بسیاری از تهدیدهای فرهنگی قابل کنترل خواهد بود و در غیر این صورت، آسیب‌ها در آینده به بحران‌های اجتماعی جدی تبدیل می‌شود.