فلسفه وجوب خمس در اسلام
حجتالاسلام والمسلمین روحالله نامنی گفت: خمس یکی از واجباتی است که هم در آیات قرآن و هم در روایات اسلامی مورد سفارش قرار گرفته است. برای تبیین فلسفه وجودی خمس، ابتدا باید به این نکته توجه داشت که خمس به دو بخش «سهم امام» و «سهم سادات» تقسیم میشود.
حجتالاسلام والمسلمین روحالله نامنی، پژوهشگر دینی در گفتوگو با ایکنا از خراسانرضوی، با اشاره به اهمیت جایگاه خمس در اسلام، اظهار کرد: در بحث خمس، خداوند متعال حقی را برای سادات فقیر و نیازمند قرار داده است تا از این طریق، بینیاز شوند. همچنین بخش دیگر خمس در اختیار حاکم شرع قرار میگیرد تا متناسب با شرایط جامعه اسلامی، در مسیر احیا و ترویج دین مبین اسلام هزینه شود.
وی با تأکید بر اینکه خمس به دو صورت سهم امام و سهم سادات پرداخت میشود، بیان کرد: بخشی از خمس در اختیار حاکم شرع، یعنی مراجع تقلید، قرار میگیرد تا در مواردی که به نفع اسلام و مسلمین است، از جمله ترویج دین، چاپ کتابهای دینی و تقویت حوزههای علمیه، مورد استفاده قرار گیرد. این مسئله از واجبات دین و از حقوق اهلبیت(ع) بهشمار میرود، بنابراین بر مؤمنان واجب است که این حق را از اموال خود ادا کنند. بخش دیگر خمس نیز به سادات نیازمند اختصاص دارد.
نامنی با بیان اینکه پرداخت خمس علاوه بر ادای وظیفه شرعی، زمینه کمک به فقرا و نیازمندان را نیز فراهم میکند، تصریح کرد: زمانی که حقی واجب در اموال مسلمانان قرار داده شده باشد، اگر آن مال به فقیر یا نیازمندی پرداخت شود، منتی بر او نخواهد بود؛ چراکه این اقدام یک تکلیف الهی است و مانند صدقه مستحب محسوب نمیشود. بنابراین، با پرداخت خمس، هم دستور الهی اجرا میشود و هم نیازمندان مورد حمایت قرار میگیرند.
وی ادامه داد: خمس در اصل به این معناست که اگر از درآمد فرد تا پایان سال خمسی، پس از تأمین ضروریات زندگی، مبلغی باقی مانده باشد، باید یکپنجم آن پرداخت شود. بر این اساس، افرادی که تمام درآمدشان صرف نیازهای زندگی میشود و چیزی باقی نمیماند، مشمول پرداخت خمس نخواهند بود. در صورت پسانداز نیز تنها یکپنجم از اموال باقیمانده به دفاتر مراجع تقلید پرداخت میشود.
این پژوهشگر دینی در بخش دیگری از سخنان خود به موضوع زکات اشاره کرد و گفت: در بحث زکات، افراد غیرسید نمیتوانند زکات خود را به سید فقیر پرداخت کنند. همچنین در زکات فطره نیز صندوقهای جداگانهای برای فقرای سادات و افراد عام در نظر گرفته میشود؛ به این معنا که افراد غیرسید نمیتوانند فطریه خود را به سادات پرداخت کنند. این تفکیک به منظور حفظ شأن و احترام سادات انجام میشود. در پرداخت صدقه نیز، با توجه به انتساب سادات به اهلبیت(ع)، لازم است میزان کمک بهگونهای باشد که در شأن جایگاه آنان باشد.
انتهای پیام
